Kaart van de stad Zutpen en haare environs (1778-1779), Hottinger, Smedecken en Berken (1801) Van der Wijck (Bron: Nationaal Archief) groot
dit is er zo één. Zo’n heerlijke kaart die online staat en waar je haast iedere vierkante cm van bekijkt. Inzoomen, uitzoomen, iets naar links, iets naar rechts, iets omlaag, iets omhoog; naast latere en tegenwoordige kaarten houden, delen met AHN vergelijken enz. Weer een avond voorbij. Ik heb het hier over de Kaart van de stad Zutpen en haare environs, uit 1778-1779, van de hand van Hottinger, Smedecken en Berken. Het (geplande) inundatiegebied voor Zutphen werd hierop vastgelegd, maar de wijde omgeving werd meegenomen. Zeer gedetailleerd meegenomen. Het landschap, de buitenplaatsen en vele details. Gezien de mate van detaillering van de wijde omgeving vraag je je toch af wat de opdrachtgever en zijn portemonnee hiervan hebben gevonden. Dit gaat toch ver buiten de opdracht zou je denken.
Nou het werk van de heren Jan Hendrik Hottinger, George Frederik Smedecken en Johan Ludwig Berken werd gewaardeerd. In een schrijven uit 1784 werd het volgende aangehaald: ‘Dat aan de drie extraordinaire Ingenieurs Hottinger, Smedecken en Bercken, die dertien maanden zonder interruptie, in hitte en koude, met zoo veel iever aan de opneeming van de bovengemeļde kaart, en aan het doen van de daarop gebragte waterpassingen en peilingen , gearbeit hadden, en daarvan buiten de verschotten, die slegts f 313:9:0, bedroegen, ten blyke van het genoegen van den Raad, een buitengewoon douceur, geproportioncert naar hunlieder arbeid en de goede uitvoering van het Werk, mogt worden gegeeven.‘
Maar zoom vooral zelf even in, klik hier.
Jan Holwerda
Geweldige kaart niet alleen voor de buitenplaatsen maar vooral ook het landschap. Voor Klaphek in Eefde bekijk ik ook de historische watergangen en op deze kaart zijn de beeklopen als enige kaart correct weergegeven en zelfs met ‘waterpassingen bij het overstromen van de IJssel’ aangegeven.
Wat een mooie reactie op deze prachtige kaart, dankjewel! We hebben deze kaart in 2019 opgevraagd bij het nationaal archief en voor ons als Team Archeologie van de gemeente Zutphen is het ook een juweel van een kaart. De meest gedetailleerde kaart uit die periode, die daarbij ook nog eens enorm maatvast is gedocumenteerd. Daarbij hebben de heren nog een aantal aanpassingen doorgevoerd want Zutphen heeft nog weer veel gewerkt aan de defensiewerken in de jaren na 1778. Rondom de stad zijn her en der aanpassingen te ontdekken, die vaak met lichtere kleuren later zijn aangebracht. Bij Fort de Pol, links van de stad hebben ze een aparte flap er overheen geplakt, die je open en dicht kunt klappen. De link in je bericht is van de dichte variant, bij de open variant (die hebben we ook als scan) kun je de oude situatie zien.
En fantastisch document, en zijn tijd ver vooruit.