In het rapport Leiden in het Groen (zie hier) trof ik bijgaand plaatje aan. De getekende bomen zijn zo te zien hoog opgekroond, en nog jong : een onontwikkelde kroon. Vrijwel altijd worden volwassen bomen getekend, inderdaad ook hoog opgekroond. Wat dat betreft is dit een uniek plaatje. Een voorzichtige conclusie is dat de bomen reeds op de kwekerij deze hoogstam-vorm kregen. Zoiets doen we tegenwoordig natuurlijk nooit ( meer).
Ik las ergens dat dat hoge opkronen tot doel had veel rondhout te kweken wegens de grote behoefte in die tijd. Dat klinkt plausibel. Het is echter slecht voor te stellen dat bomen in steden dienden als productiehout. In tegendeel, in steden juist als stedelijk schoon, en geen productiehout. Hoog opkronen was dus een soort cultuur, kan men concluderen. Het is interessant te weten wanneer men tot het moderne inzicht kwam bomen tot hun volle wasdom te laten groeien.
Joost Gieskes
Beste Joost,
Enige tijd geleden volgende ik een lezing van iemand van de groendienst van Amsterdam, die vertelde dat er twee houtzaagmolens waren in Amsterdam, die vooral bedoeld waren om de Amsterdamse iepen te zagen, omdat dat immers mooi meubelhout is. De iepen werden daartoe niet ouder dan 60 jaar (die hadden dan genoeg aan het stedelijk schoon bijgedragen), dan was er een rendabele opbrengst. Zijn constatering was verder dat de iepen in Amsterdam nu wel ouder worden dan 60 jaar en dat dat een belangrijke reden is dat de kades dreigen in te storten.
M.i. werden in het verleden bomen -al of niet in lanen- geplant om t.z.t. een zekere opbrengst te hebben, bv om de successie te betalen (en tot die tijd leverden ze landschapsschoon), het doel was niet zo oud mogelijke bomen. Daarom stonden bomen ook niet altijd op wat wij nu de ideale groeiplaats vinden, zoals eiken op het veen niet ideaal is, want na 120 jaar leverden die eiken voldoende opbrengst. Zou het zo zijn dat wij nu de luxe hebben om bomen zo oud mogelijk te laten worden, omdat er minder vraag naar hun hout is?
Hein Krantz