Grafkelder van Eyckenstein (Maartensdijk)

Funerair erfgoed op kastelen, historische buitenplaatsen en landgoederen is het centrale thema van dit platform. Daarbij komen aspecten als begraven in het verleden en heden, van mensen en dieren, en bijzondere gebruiken daaromtrent aan bod. Een reeks interessante lezingen geeft een breed overzicht op het thema. Deze editie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met Stichting Terebith.

13:00 Inloop aan het Smallepad 5, Amersfoort
13:20 Digitale inloop
13:30 Welkom en inleiding door Jan van ’t Hof, dagvoorzitter (RCE)
13:35 Begraven in eigen grond. Een tegendraadse vorm van funeraire toe-eigening
Wim Cappers, Stichting Terebinth
14:05 De adel en de dood in de vroegmoderne tijd
Conrad Gietman, Nederlandse Kastelenstichting en Stichting Van der Wyck-de Kempenaer
14:30 Een familiegraf bij het kasteel; Wat mag en wie bepaalt?
René ten Dam, Stichting Dodenakkers
15:00 Aanbieding nieuwe bundel Kastelenonderzoek aan Susan Lammers
15:10 Berichten uit het veld (Speakers corner)
15:20 Pauze
15.50 Dierbegraafplaatsen op buitenplaatsen
Kees van der Leer, buitenplaats Hofwijck en Henk Boers, Muiderslot
16.15 Familiebegraafplaats Tongeren
Charlotte Rauwenhoff, landgoed Tongeren
16.45 Afsluiting
Voor de aanwezigen wordt er na afloop een drankje geschonken.

22 oktober 2026 van 13:30 – 17:00
bij de RCE (• Smallepad 5 Amersfoort) en online.
Wel van te voren aanmelden (ook voor online deelname), dat doe je hier.

(OVERGENOMEN)

Publiekshistoricus Arnoud van de Ridder uit het Gaasterlandse Oudemirdum beschrijft opnieuw een onderwerp over de kleine, vaak onbekende regionale (familie)geschiedenis. In deze publicatie staat het personeel op het verdwenen Huize Rijs in Gaasterland centraal.

Wie waren die dienstbodes, gouvernantes, keukenhulpen, tuinmannen, koetsiers, timmermannen, rentmeesters, linnenmeiden en anderen uit zuidwestelijk Friesland die korte of langere tijd op het landgoed werkten? En wie waren de medewerkers als de artsen, dominees, de bosarbeiders, notarissen en postbodes die tot de ‘vaste’ club van het personeel werden gerekend?
Hun werk is nu beschreven en er is een inkijkje in het leven op Huize Rijs dat in 1937 is gesloopt. Er is zoveel mogelijk geprobeerd de onbekende personen uit de anonimiteit te halen en ze soms letterlijk een gezicht te geven daar waar mogelijk; soms met een foto of een beschrijving in de krant, of een notariële acte of een fotoboekje van pake of beppe dat in handen is van kleinkind of achterkleinkind die nog in leven zijn.

Het boek kent een samenvatting in het Fries en een kennismaking met ‘wat schaft de pot bij boer, personeel, de arbeider en de adellijke familie in Gaasterland’. En wat was de ontdekking van Jauke op het Huis?

Arnoud van de Ridder, Huize Rijs en haar personeel (1834-1937), 2026, ISBN 9789090420691, ca. 125 p., € 20,- + verzendkosten
Bestellen via arnoudvanderidder@gmail.com of bij afuk.fr.
En artikel op Omrop Fryslân.

’t Hof Ravestein (Grijpskerke)

Op zaterdag 10 oktober a.s. staat de Cascade excursie naar Walcheren gepland. Het is een unieke kans om een tweetal interessante buitenplaatsen in de provincie Zeeland te bezoeken, waarbij we een rondleiding krijgen van de eigenaren. We gaan naar:
– ’t Hof Ravestein, bij Grijpskerke, midden in het open landschap van Walcheren en
– Kasteel Ter Hooge bij Middelburg.

Voor meer, zie de uitnodiging die u gemaild is (op 25/26 augustus, nog niet ontvangen? dan even een mail naar info@cascade1987.nl).

Klik hier voor het aanmeldformulier met enige details en voor het aanmelden zelf.

Wij hopen op een prachtige middag met veel Cascade-vrienden!
namens het Cascade-bestuur
Willem Zieleman, programmacommissaris
Marc van Ravels, voorzitter

Kasteel Ter Hooge (Middelburg)

2007 – Brug op La Petite Suisse / Villa Kanjel (Maastricht) (Foto: Jan Holwerda)

In 2007 bezocht ik de tentoonstelling over Petrus Regout (hier), met ook zijn album Album dédié à mes enfants et mes amies (hier). En op de terugweg bezocht ik Vaeshartelt en keek van buiten het terrein over La Petite Suisse / Villa Kanjel. Schoot toen de bovenstaande foto met de cementrustieke brug. ‘De schoonheid van verval’ heet dat dan.

Later zag ik online deze prachtige foto van dezelfde brug. Naar mijn idee met stenige / cementen brughoofden en een houten brug (hier foto groot).
1881-1900 – Brug op La Petite Suisse / Villa Kanjel (Maastricht) (Bron: wikimedia)

Weer later volgden inspectiefoto’s. Hier één.
2020 – Brug op La Petite Suisse / Villa Kanjel (Maastricht)

En nu zie ik het resultaat van restauratie.
2025 (?) – Brug op La Petite Suisse / Villa Kanjel (Maastricht) (Foto: HVN Architecten)

Toch weer een keer die kant op!
Jan Holwerda

De historische bloementuin van buitenplaats Kloetinge, in Kloetinge, wordt de komende maanden gerestaureerd. Een subsidie van de Provincie Zeeland maakt het mogelijk om de karakteristieke plantenborders te herstellen waarmee de tuin in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw landelijke bekendheid kreeg.

In die jaren behoorde de tuin tot de bekendste particuliere tuinen van Nederland. Vanaf 1983 nam eigenaresse Ineke Lenshoek-van de Water deel aan de opentuindagen van de Zeeuwse Tuinclub. Samen met de tuinen van Madeleine van Bennekom-Scheffer (Domburg), Ankie Dekker-Fokker (Veere), Corrie Poley-Bom (Nisse) en Etta de Haes-Voorbeytel Cannenburg (Wemeldinge) vormde buitenplaats Kloetinge een bestemming voor honderden tuinliefhebbers uit binnen- en buitenland.

Het succes van deze opengestelde privétuinen was destijds uniek. Bezoekers kwamen niet alleen voor de uitbundige beplanting, maar ook voor het persoonlijke contact met de tuinierende eigenaren die hun kennis en ervaring graag deelden. Hiermee droegen de Zeeuwse tuinen bij aan een nieuwe manier van tuinieren én aan de groeiende belangstelling voor vaste planten en natuurlijke beplanting.

De borders in Kloetinge waren opgebouwd uit vaste planten, siergrassen, eenjarigen en oude rozen, zorgvuldig gecomponeerd op kleur, bloeitijd, hoogte en bladvorm. Ritme, herhaling en seizoensbeleving vormden de basis van een tuin die gedurende het hele groeiseizoen aantrekkelijk bleef.

Deze beplantingsfilosofie sloot aan bij de ontwikkeling van het Nieuwe Tuinieren, een stroming die later nationaal en internationaal bekend werd door ontwerpers als Piet Oudolf, maar waarvan ook de Zeeuwse open tuinen belangrijke voorlopers waren.

Met de restauratie wordt de oorspronkelijke opzet van de borders zoveel mogelijk hersteld. Hiermee blijft niet alleen een bijzondere particuliere tuin behouden, maar ook levend erfgoed dat een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van de Nederlandse tuincultuur.

Buitenplaats Kloetinge is een rijksmonument met een landhuis, historische tuin en park rond een middeleeuwse motte. De buitenplaats is sinds 1895 in bezit van de familie Lenshoek en wordt nog altijd particulier bewoond.

Met de toegekende subsidie onderstreept de Provincie Zeeland het belang van dit bijzondere groene erfgoed. De restauratie draagt bij aan het behoud van een tuin die van betekenis is voor de geschiedenis van de Nederlandse tuinarchitectuur en de ontwikkeling van de opentuincultuur.
Marian Smeets-Lenshoek

De ruïneuze kademuur van kasteel Nijenrode (Foto: T. Kralt)

We waren er met de Cascade RTC 2026, op kasteel Nijenrode. Toen zagen we de ruïneuze kademuur en werd het verhaal er achter verteld. Lees net dat de restauratie van start gaat: lees zelf.

Baest 1225 – 2025. Leven, werken en natuur op een landgoed door de eeuwen heen door Ger van den Oetelaar en Hein Vera
Ter Coulster opgedolven. Archeologische vindplaatsen op Landgoed Ter Coulster in Heiloo vanaf de 14de eeuw door G.P. Alders
Marie van Bylandt door Alies Pegtel
Landgoed Rooburg en zijn bewoners. Historie van 1457 tot 2025 door Willem Janssen
Menkemaborg door Martin Hillenga
Noblesse Oblige. Het onwaarschijnlijke leven van Maurits van Vollenhove (1882-1976) door Diederick Slijkerman
Het Nationale Park De Hoge Veluwe. 90 jaar actief beheer & biodiversiteit door Menno Haanstra
Rijtuigfabrikanten door Mario Broekhuis
Barones tussen de armen door Astrid Schutte
Doen in historische groen door Deyke van Donkelaar
Kastelen en adellijke huizen in het Westland en Midden-Delfland door Jacques Moerman e.a.
De Goeroe en de Baron. Hoe Krishnamurti de wereld naar Ommen haalde door Rick Nieman

Stichting in Arcadië meldt dat er inmiddels voldoende bestellingen zijn binnengekomen om een nieuwe drukronde van Kassen in Nederland te starten. Het voornemen is om het boek volgende maand te laten drukken, met levering eind augustus/begin september.

Zie hier voor het eerdere bericht over dit boek op de Cascade website en hier voor het plaatsen van een bestelling.

Verschillende mensen stuurden een mail naar Cascade en verwezen naar een bericht van De Wiersse dat op Linkedin en Facebook staat.

(OVERGENOMEN)

De grootste onzichtbare bedreiging voor landgoederen is het verdwijnen van informele oplossingen. Anders dan klimaatverandering, die overal op het landgoed zichtbaar is, zit deze bedreiging verborgen in kantoren, papierwerk en vertraging.
Generaties lang konden plekken als De Wiersse blijven bestaan omdat er lokaal en praktisch oplossingen werden gevonden: met overgeleverde kennis, een timmerman of schilder uit het dorp, een bosbaas die iedere sloot en boom kende, en reparaties die werden uitgevoerd voordat ze rapporten werden.
Veel van die wereld is verdwenen, en niet helemaal ten onrechte. Veiligheid is belangrijk. Onderzoek is belangrijk. Vergunningen en goede procedures bestaan allemaal met een reden. Wij zijn een stichting die werkt voor het algemeen belang, en die verantwoordelijkheid nemen we serieus.
Maar het opgetelde effect is groot. Steeds vaker wordt van landgoederen verwacht dat ze functioneren als grote instellingen, terwijl hun inkomsten nog steeds horen bij een ouder en kwetsbaarder model.
Dit is niet alleen financieel van belang, maar ook gevoelsmatig. De ziel van een plek zit voor een deel juist in het informele: praktisch oordeel, kleine reparaties, lange relaties en de mogelijkheid om te handelen voordat een probleem een proces wordt. We willen dat De Wiersse verantwoordelijk, zorgvuldig en professioneel is, maar niet zakelijk of institutioneel aanvoelt.
Want wat vroeger een reparatie was, is nu een procedure. Een boom wordt een onderzoek, een pad een aansprakelijkheidsvraag en een brug een technisch rapport. Daken, muren, sloten of hekken vragen om rapporten, advies, toestemming en veel geld voordat het praktische werk kan beginnen.
De kosten staan niet in verhouding tot de inkomsten. Aannemers, adviseurs, onderzoeken, verzekeringen, materialen, machines en veiligheidsmaatregelen zijn allemaal sterk duurder geworden. De inkomsten niet. En geen enkele regel, instantie of eis is op zichzelf de schuldige. Het probleem zit in de stapeling: laag op laag, ieder op zichzelf verdedigbaar, maar samen gevaarlijk zwaar.
Historische landgoederen worden vaak besproken alsof ze vanzelfsprekend blijven bestaan. Dat is niet zo. Ze lijken tijdloos omdat er zoveel compromissen en lokale kennis nodig zijn om ze bij elkaar te houden. De tentoonstelling The Destruction of the Country House van het Victoria and Albert Museum uit 1974 liet zien wat er gebeurt wanneer langdurige druk niet op tijd serieus wordt genomen; we moeten niet denken dat zulke verliezen alleen tot het verleden behoren.

Cascade gezelschap achter Huis Bingerden (Foto: T. Kralt)

Deze Cascade activiteit met zo’n 35-40 deelnemers is vastgelegd door Theo Kralt.
Alweer een mooi album. Hier te zien. (en hier voor alle albums).

Cascade gezelschap in de tuin van Bingerden (Foto: N. Ravensbergen)