Zocher vijver in Haarlemmerhout

uit De Haarlemmerhout van 1583-1896 (1896), L.A. Springer
zie ook originele tekening van Springer (dus niet Zocher) in Spec Coll Wageningen UR

Zat te bladeren door mn exemplaar van De Haarlemmerhout van 1583-1896, van L.A. Springer uit 1896 (hier online exemplaar). Springer schetst erin de geschiedenis en heeft verschillende kaarten overgetekend in het boekje opgenomen. Het eerste ontwerp van J.D. Zocher jr. uit 1827 was eerder niet bij mij blijven hangen. Het betreft de zuidoosthoek van de Haarlemmerhout, zeg van halfweg de Hertenkamp en dan verder in zuidelijke richting. Zocher had een grote waterpartij gedacht. Vanwege de hoge reorganisatiekosten en de onmogelijkheid van een waterpartij zonder ‘machinale hulp’ (lees stoommachine-pomp) werd het plan door de gemeenteraad afgeschoten. Maar bedenk ik me nu, Springer heeft dat ontwerp in 1890-er jaren nog gezien. Verder nooit tegengekomen. Is het origineel verloren gegaan?
Jan Holwerda

Johan Carel Bierens de Haan benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau

Het heeft de Koning behaagd om Cascade-voorzitter Johan Carel Bierens de Haan op 26 april 2022 te benoemen tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.

Burgemeester Ahmed Marcouch roemde in het Stadhuis van Arnhem de betrokken inzet van Johan Carel voor zijn langdurige inzet op het gebied van cultuur-historisch erfgoed, tuinhistorisch erfgoed en voor zijn inzet op sociaal-maatschappelijk gebied zoals zijn functies als bestuurslid en/of toezichthouder op het gebied van het erfgoed en in dienst van de samenleving. Johan Carel doet of deed dit onder andere als bestuurslid, commissielid, project- of toezichthouder voor het Tuinhistorisch Genootschap Cascade, de Stichting Kasteel Amerongen, Stichting Cultureel Erfgoed Geslacht Feith, het Prins Bernhard Cultuurfonds, de Vereeniging Hendrick de Keyser, Europa Nostra en de Sint Nicolai Broederschap in Arnhem.
Daarnaast heeft hij een indrukkende lijst van publicaties bestaande uit boeken, bijdragen en artikelen opgebouwd op dit gebied.
In de loop van de middag vond een drukbezochte receptie op het terras van de orangerie van Warnsborn plaats.
Wij feliciteren Prof. dr. Johan Carel Bierens de Haan en zijn familie van harte met dit belangrijk, mooie en verdiende blijk van erkenning en waardering.

Plan van den triangel achter het paleis te Vlissingen


Plan of the town of Flushing (1588), Robert Adams (Bron: British Library), inzoomen

Eerder zou mijn oog mogelijk niet bij deze vogelvlucht met Vlissingen in de British Library zijn blijven hangen. Na de RTC waar ik Plan van den triangel achter het paleis te Vlissingen ook even voorbij liet komen triggert het woord Vlissingen wel iets. Hoe leuk om de toenmalige aanleg van 1588 bij The Princes house te zien.


Uitsnede Plan of the town of Flushing


Plan van den triangel achter het paleis te Vlissingen (1620), Simon Stevin (Bron: Nationaal Archief), inzoomen

De Plan van den triangel maakt deel uit van een serie, toegeschreven aan Simon Stevin; in zwart-wit is deze te vinden in de RCE beeldbank, zie hier. Realisatie en ligging blijkt uit latere kaarten. Ik weet niet of er een kaart is waar de cirkels op naar voren komen…
Jan Holwerda


Uitsnede Vlissingen (1649) (Bron:Het Geheugen), groot


Uitsnede Plan van Vlissingen opgenomen Ao 1750, A. Hattinga & D.W.C. Hattinga (Bron: Zeeuws Archief), groot

Oranjerieën gezocht

Naar aanleiding van de oproep van Kimber Miedema op de Cascade RTC en een vraag aan de webmaster wie te mailen… (dacht dat ik het bericht al eerder overgenomen had).

(OVERGENOMEN)
Stichting In Arcadië is in samenwerking met auteur Erik Geytenbeek begonnen met de herziening van het in 1991 verschenen Oranjerieën in Nederland. Vandaag de dag is het boek nog steeds het standaardwerk over oranjerieën in Nederland, maar de onderzoekgegevens zijn inmiddels door de tijd ingehaald. Daarnaast dreigen met het veranderde gebruik en onwetendheid bij herbestemmingen en restauraties authentieke materialen en onderdelen te verdwijnen. Met het veranderde gebruik dreigt ook de immateriële oranjeriecultuur en de kennis over het verzorgen van planten te verdwijnen, waarvoor juist de aandacht weer is toegenomen. Het is dus van groot belang de kennis met betrekking tot oranjerieën en haar cultuur vast te leggen. Bent u eigenaar van een oranjerie, dan komt In Arcadië graag met u in contact. Wij komen graag op afspraak langs voor een bezoek om de oranjerie te fotograferen en het exterieur en interieur te beschrijven aan de hand van uiterlijke kenmerken. Wellicht bent of wordt u aangeschreven, maar u mag zich ook zelf kenbaar maken door een mail te sturen naar: oranjerie@stichtinginarcadie.nl.

Banken op Sonsbeek

Sonsbeek (ca. 1930, Arnhem), met een rode stip heb ik alle toenmalige banken aangegeven (Bron: Gelders Archief)

Op de afgelopen Cascade RTC toonde ik deze prachtige kleurenkaart van Sonskaart uit circa 1930. Ik dacht doe ik hier ook nog even. Allerlei bekende nu nog bestaande terreindelen en invullingen springen direct naar voren, maar ook verdwenen onderdelen als bijvoorbeeld de bloemisterij in de huidige Steile Tuin. De namen van lanen, vijvers en terreindelen staan op kaart genoteerd, net als bezienswaardigheden zoals de grot en grote waterval, de belvedère en de Apostelenberg. Een bijzonder detail vormt de vastlegging van alle banken in het park. Door deze rood aan te stippen zijn ze meer zichtbaar en gemakkelijker te tellen. Meer dan 100 banken stonden er in die jaren. Sonsbeek was niet alleen een wandelpark, maar ook een park om te verpozen. Ook toen al.
Jan Holwerda


Tegenwoordige bezoekers hebben geen banken nodig (Foto: Bas Boerman)

Inhoudsopgave en register Cascadeboeken online

Zojuist zijn de inhoudsopgave en registers van onze drie delen Tuingeschiedenis in Nederland online gezet. Voor u om digitaal te kijken of over hetgeen u zoekt iets in de Cascade boeken staat. Voor de rest van de googelaars om op onze boeken te stoten.

Inhoudsopgave en registers deel I
Inhoudsopgave en registers deel II
Inhoudsopgave en registers deel III

Paleis Het Loo. Een koninklijk huis

Vanaf aanstaande vrijdag 15 april kunt u Het Loo weer binnentreden. De opening gaat gepaard met het verschijnen van een nieuw dik boek: Paleis Het Loo. Een koninklijk huis.

(OVERGENOMEN)
Paleis Het Loo: een koninklijk huis gaat over de geschiedenis van Het Loo in Apeldoorn vanaf de aankoop van Kasteel Het Oude Loo door prins Willem III in 1684 en de bouw van het nieuwe paleis in 1685 tot en met de laatste bewoning in 1975 en de openstelling van het paleis als museum in 1984. In de drie tussenliggende eeuwen werd het huis bewoond door tien opeenvolgende generaties Oranjes. Het Loo werd hun meest geliefde zomerpaleis, maar ook een reisdoel voor kijklustigen en al wie zich wilde vergapen aan de pracht en praal van dit grootste paleis van Nederland.

Aan bod komen onder meer de keuze voor de locatie, de bouw en het gebruik van het paleis, de aanleg van de tuinen, het park en het lanenstelsel, de bijgebouwen, de veranderingen in de interieurs en de ontwikkeling van de collecties. Ook de minder fortuinlijke tijden van het paleis worden belicht. De geschiedenis wordt tot leven gebracht aan de hand van dagboekfragmenten, reisjournalen en brieven.

Het boek is geïllustreerd met een groot aantal prenten, plattegronden, kaarten, schilderijen en foto’s. Paleis Het Loo: een koninklijk huis is een koninklijk boek dat staat als een huis.

Zie ook hier; hier valt het boek ook in te zien.

Anne-Dirk Renting (red.), Paleis Het Loo. Een koninklijk huis, 2022 Zwolle, ISBN 9789462623484, € 75,00, pp. 688.

Bijeenkomst Geheugen van het ontworpen landschap


Plattegrond tuin Van Kooten, 1962. Pieter Buys. Bureau-archief MTD Landschapsarchitecten, Den Bosch (Bron: Het Nieuwe Instituut)

(OVERGENOMEN)
Geheugen van het ontworpen landschap
22 april 2022
15.00 – 16.30
Het Nieuwe Instituut Rotterdam

Met het programma Geheugen van het ontworpen landschap wordt een vervolg gegeven aan het onderzoek naar het vraagstuk van de archivering van tuin- en landschapsontwerp dat is uitgevoerd van september 2020 tot mei 2021. Aanleiding was het ontbreken van een duidelijk adres waar de archieven kunnen worden bewaard, waardoor waardevol erfgoedmateriaal veelal ontoegankelijk is, versnipperd raakt en in sommige gevallen zelfs verdwijnt.

Leunend op de adviezen uit deze initiële inventarisatie zal in een verkennend traject gedurende de periode 2022-2024 de aanzet moeten worden gegeven voor een gezamenlijk gedragen en toekomstbestendig perspectief op de unieke geschiedenis van het ontworpen landschap.

Tijdens de bijeenkomst op vrijdag 22 april zal een toelichting worden gegeven op de vervolgstappen en de verschillende programmaonderdelen. Aansluitend zullen door diverse sprekers, waaronder Dirk Sijmons en Annemieke Fontein, uiteenlopende voorbeelden van archieven gepresenteerd worden, die tezamen een afspiegeling vormen van de reikwijdte en rijkdom van archieven voor tuin- en landschapsontwerp.

Voor meer informatie over het vervolgtraject kunt u contact opnemen met Marten Kuijpers, onderzoeker bij Het Nieuwe Instituut en programmamanager van Geheugen van het ontworpen landschap: m.kuijpers@hetnieuweinstituut.nl

Aanmelden kan hier.

Amerongen & Middachten

Ik zag foto’s voorbijkomen met de uitreiking van deze uitgave. Uitgever of bestelmogelijkheiden vond ik nog niet. Nu net wel de e-boek versie op de website van Kasteel Amerongen.

Amerongen & Middachten
Twee kastelen één geschiedenis

Renger de Bruin en Luc Nagtegaal

(OVERGENOMEN)
Kasteel Amerongen en Kasteel Middachten zijn al eeuwen met elkaar verbonden. Hoe en waarom leest u in deze digitale versie van het boekje. De publicatie van de beide kastelen kwam tot stand als dank aan de Provincie Utrecht, Provincie Gelderland en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed voor samenwerking binnen iconen regeling van het ministerie. Download e-boek.

Studiedag Stinzenplanten

Nu er sneeuw ligt lees je de aankondiging over de Studiedag ‘Stinzenplanten en het belang van zorgvuldig beheer’ toch even anders dan bij de eerdere temperaturen, zittend op het terras. Ik begreep dat er nog plaats is. Na de digitale studiemiddag van vorig jaar is er aanstaande 14 april een studiedag op Landgoed Fraeylemaborg te Slochteren. Het beheer van stinzenplanten staat centraal. Op een groot aantal vragen op dat vlak hoopt men antwoord te bieden. Afsluitend is er een rondleiding door het park van Landgoed Fraeylemaborg. Voor het programma en alle details zij verwezen naar deze webpage van sKBL.