Leeuwenstein (Vught)


Villa Leeuwenstein (1830, Vught), Geertruida Johanna van Galen Bron: www.avulo.nl

(groter)

Eigenlijk alleen een bericht om de mooie bovenstaande aquarel naar voren te brengen.
Tijdens werkzaamheden in Vught is gestuit op mogelijke restanten van de eerste Villa Leeuwenstein of meer waarschijnlijk een bijgebouw dat hoorde bij de villa (zie hier).

De in 1753 gebouwde villa was de ‘voorloper’ van het huidige raadhuis en was het buitenverblijf van mr. Johan Hendrik van Heurn. Na zijn dood verhuurde zijn weduwe Anna Römer het huis in eerste instantie, maar later ging ze er zelf wonen. Na haar dood verbleef haar kleindochter Anna Antonia Emilia van Heurn, die getrouwd was met Aldert van Galen, vaak op het huis. In 1826 ging de familie permanent op Leeuwenstein wonen. Van de hand van hun dochter Geertruida Johanna van Galen is de bovenstaande aquarel, gedateerd met 1830.
In 1894 werd de familie Van Rijckevorsel eigenaars. Zij liet het vervallen gebouw afbreken en bouwde in 1901 het huidige (raad)huis. In 1935 kocht de gemeente Vught het inmiddels leegstaande pand en werd de villa onder leiding van architect H.W. Valk verbouwd tot raadhuis. Aansluitend kwam de parkaanleg naar ontwerp van Dirk F. Tersteeg tot stand.

In 2015 gaven nazaten van Geertruida Johanna van Galen de aquarel in bruikleen aan de gemeente.
Jan Holwerda

Facebooktwitterlinkedinmail

Van punt tot mijl

OVERGENOMEN

Van punt tot mijl is een breed overzicht van de maten die in gebruik waren in de vele eeuwen voor de invoering van de meter in 1821. Een vrijwel volledige verzameling en vergelijking van de toen gebruikelijke lengtematen in Nederland. Rijk geïllustreerd en met meer dan 80 overzichtelijke tabellen. Een onmisbaar en uniek naslagwerk!

Naar één uniform maatstelsel
Zo vertrouwd als we nu zijn met de centimeter, de meter en de kilometer was men dat vroeger met duimen, voeten, ellen, roeden en mijlen. Deze maten werden gehanteerd voor de landmeting en in het bouwbedrijf. Maar daarnaast waren er ook nog aparte maatstelsels voor de dijkbouw, de turfwinning en de scheepsbouw. Maar de werkelijke lengte van deze eenheden was in elke stad of regio weer anders. Een Amsterdamse voet had bijvoorbeeld een andere lengte dan een Deventer houtvoet. En de Bossche roede verschilde beduidend van de Rijnlandse roede. Dit boek laat de verwarring en misverstanden zien die dat veroorzaakte. En daarmee het belang van het moderne uniforme maatstelsel.

Mijlen en voeten
Aan de lacune in de literatuur over de mijlen wordt in dit boek invulling gegeven. De mijl heet naar de Romeinse, want die telde mille (= duizend) passen (twee stappen) van elk vijf Romeinse voeten. Sinds de 16de eeuw werden de mijlen echter uitgedrukt in de breedtegraad. Ook in ons land is de Romeinse voet gebruikt, want in Nijmegen is een maatstokje van die lengte gevonden.
Karel de Grote voerde in 794 nieuwe standaarden in voor het stelsel van maten, gewichten en munten. Over de lengte van zijn voetmaat wordt verschillend gedacht. In het boek worden oudere en nieuwe inzichten vergeleken en wordt een daarvan met nieuw bewijs gestaafd.

Overzichtelijke tabellen
Uit talloze bronnen zijn de gegevens over maten bijeengebracht, geanalyseerd en overzichtelijk in meer dan tachtig tabellen gepresenteerd. De lengten van de maten zijn omgerekend in kilometers, meters en millimeters zodat onderlinge vergelijking mogelijk is. Van ruim 1200 plaatsen en gebieden worden de daar gebruikte maten vermeld. Ook later in onbruik geraakte maten komen aan de orde, zoals de Hollandse voet en de voorling. Dat maakt Van punt tot mijl tot een uniek en cruciaal werk voor bouwhistorici, geschiedkundigen en archeologen.

Gerrit Berends, Van punt tot mijl, ISBN 978-90-827474-0-9, 200 pp., € 69,50 (excl. verzendkosten). Zie hier voor inkijkexemplaar en bestellen.

Facebooktwitterlinkedinmail

Cascade Symposium/RTC, 24 maart 2018


Jhr. C.H.C.A. (Henri) van Sypesteyn (1857-1937) staande voor het door hem herbouwde ‘kasteel’ Sypesteyn

In samenwerking met het bestuur van de Van Sypesteyn Stichting nodigt het bestuur van Stichting Tuinhistorisch Genootschap Cascade u graag uit voor het symposium in combinatie met de jaarlijkse Ronde Tafel Conferentie:

Verdwenen tuinen in Nederland en hun beleving door tijdgenoten

Dit symposium zal plaatsvinden op: zaterdagmiddag 24 maart 2018 in kasteel Sypesteyn en in de Sijpekerk in Loosdrecht. Ook niet-donateurs van Cascade worden hierbij van harte uitgenodigd dit symposium bij te wonen.

Programma
Het programma van deze middag, met als dagvoorzitter dr. Johan Carel Bierens de Haan, ziet er als volgt uit:
12.30-13.00: Inloop met koffie, thee en een broodje in het kasteel
13.00-14.00: Tuinwandeling door de tuinen van Kasteel-Museum Sypesteyn
14.00-14.20: Welkom en inleiding door de (dag)voorzitter in de Sijpekerk
14.20-14.40: Rik van Wegen: ‘Jonkheer van Sypesteyn op zoek naar de verloren tuinkunst’
14.40-15.00: Lucia Albers: ‘Toekomstplannen van het herrezen Sypesteyn’
15.00-15.10: Korte pauze
15.10-15.30: Wim Meulenkamp: ‘Villa Soekasari in Dordrecht als eerste Japanse tuin in ons land?’
15.30-15.50: Yme Kuiper: ‘Sloop van oude staten en aanleg van nieuwe tuinen (1780-1914)’. De uitvinding van het romantische vertoog over Friese geschiedenis
15.50-16.10: Carla en Juliet Oldenburger: ‘Kloostertuinen in Amsterdam voor de Alteratie’. Bestaat er een verband tussen de verschillende kloosterorden en de vormgeving van hun hoven en tuinen?
16.20-16.40: Speakerscorner:
Suzanne Allard: ‘Stichting Hof van Brederode’
Lucia Albers: ‘Verdwenen landgoederen in de provincie Overijssel’
Korte mededelingen: graag van te voren aanmelden via info@cascade1987.nl of op 24 maart bij de dagvoorzitter.
16.40-17.30: Afsluitende borrel in het kasteel.

Voor aanmelden en alles op een rij: Aanmeldformulier Cascade Symposium/RTC 2018.

Facebooktwitterlinkedinmail

Duurzaam watermanagement in historische parken

OVERGENOMEN (deels)

Op woensdag 7 maart 2018 vindt bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed het Platform groen erfgoed plaats. Deze bijeenkomst is van 13.30 tot 17.00 uur aan het Smallepad 5 in Amersfoort. U bent hiervoor van harte uitgenodigd.

Water ligt aan de basis van de groenaanleg. Zonder water geen bomen en planten. Maar te veel water, wisselende waterstanden en ook de waterkwaliteit vragen steeds dringender onze aandacht. Dat biedt kansen om kennis over historisch waterbeheer naast eisen en wensen voor de toekomst te leggen. In deze bijeenkomst twee voorbeelden van hydrologisch onderzoek in cultuurrijk landelijk gebied, en een bijdrage over een project op een Overijssels landgoed. Vervolgens hoort u over de stad en de blauw-groene geschiedenis en toekomst van de fraaie Utrechtse singel.

Deelname is kosteloos, maar aanmelden is wel nodig. Dat kan via deze link.

Programma
13.00 Inloop
13.30 Welkom door Ellen Vreenegoor, dagvoorzitter en programmaleider Water en Erfgoed (RCE)
13.40 Stroomgebiedsaanpak landgoederenzone Baakse Beek door Louis Lansink (waterschap Rijn en IJssel), Paul Thissen (provincie Gelderland) en Gerdy Verschuure (TU Delft)
14.10 Het hydro-ecologische systeem van de bronbossen van landgoed Middachten door André Jansen (Unie van Bosgroepen)
14.30 Vragen over de twee presentaties en discussie
14.45 Speakerscorner met intermezzo van Monumententalent Thies Koggel
15.00 Pauze
15.30 Ruimte voor de rivier biedt kansen voor landgoed Het Laar door Marcel Eekhout (Parklaan Landschapsarchitecten)
16.00 De singel als klimaatadaptieve drager voor de historische binnenstad van Utrecht door Paul Kersten (Okra)
16.30 Het Platform Groen Erfgoed is 10 jaar actief. Wat zijn uw ervaringen met en wensen voor het platform?
16.45 Afsluiting en drankje

Zie hier voor uitgebreidere beschrijving en alle details.

Facebooktwitterlinkedinmail

Expositie Mien Ruys: De tuinen van toen en nu


Mien Ruys tuin (Zwolle)  Bron: www.overijssel.nl

De eerder genoemde (zie hier) expositie betreffende Mien Ruys en haar werk is verhuisd.

Na Haarlem is de tentoonstelling over Mien Ruys nu in Zwolle te bezoeken. Daar waar zij vijftig jaar geleden voor het provinciehuis een ontwerp heeft gemaakt voor een bloementuin, met zitjes te midden van een kleurige beplanting en toegankelijk voor iedereen. Omdat de tuin aan groot onderhoud toe is, heeft het bureau Mien Ruys op verzoek van de provincie een totaal nieuw ontwerp gemaakt voor de openbare bloementuin, met een frisse blik en met materialen van deze tijd. Echter, met behoud van de karakteristieke sfeer van Mien Ruys en met een nadruk op bloei en kleur het hele jaar rond.

De expostie kent drie delen.Verleden: over leven en werk van Mien Ruys; Heden: hoe vertaal je de ‘erfenis’ en het gedachtengoed in eigen werk; Toekomst: invulling door Studenten Hogeschool Van Hall Larenstein.

De tentoonstelling over Mien Ruys is van 29 januari tot en met 29 maart is te bezoeken op ‘De Brug’ van het provinciehuis in Zwolle. De expositie is alleen geopend op werkdagen van 08.30 tot 17.00 uur. De toegang is gratis. Het adres: Luttenbergstraat 2, Zwolle.

Vanaf april tot juli is de tentoonstelling in het Overijsselse Dedemsvaart in de tuinen Mien Ruys – de plek waar zij een groot deel van haar leven heeft gewoond en gewerkt.

Voor uitgebreidere beschrijving, zie website provincie Overijssel.

Facebooktwitterlinkedinmail

Excursie Drie buitenplaatsen in Twente


Landgoed De Hooge Boekel. Foto: Herman Kok Bron: Nederlandse Tuinenstichting

Eerder hadden we al de vooraankondiging, zie hier. Nu kunt u zich aanmelden.

In de 19de en begin 20ste eeuw lieten rijke Twentse textielbaronnen fraaie buitenplaatsen en landgoederen aanleggen. Op deze dag zullen wij er drie bezoeken, alle drie worden ze nog particulier bewoond. Stuk voor stuk hebben de huizen en parken een heel eigen uitstraling van intiem tot statig en van vlak tot geaccidenteerd. Wat deze buitenplaatsen verbindt is dat ze alle drie tuinen hebben die indertijd ontworpen zijn door de tuin- en landschapsarchitecten Dirk en Pieter (vader en zoon) Wattez.

Het Stroot
Het Stroot is in 1819 gekocht door de rijke Johanna Berendina van Heek, een tante van de overgrootvader van de huidige eigenaren. De villa is organisch gegroeid en heeft daardoor verschillende stijlkenmerken. De geometrische tuin met zichtas werd in de jaren twintig ontworpen door Pieter Wattez voor het echtpaar Van Heek-van Hoorn. Daaraan grenzend bevindt zich een besloten vijvertuintje met veel metselwerkelementen van de Haagse tuinarchitect Theodoor Johan Dinn. Mien Ruys werd in de jaren dertig aangetrokken voor de inrichting van het eiland. Daaraan herinneren nog de bielzen en reusachtige varens en azalea’s. Een curiositeit is de reusachtige Thuja plicata of levensboom, de grootste van Nederland.

De Hooge Boekel
Net als andere “textielfabrikanten” bouwde Herman van Heek in 1924/25 een landhuis op het landgoed De Hooge Boekel. Het huis De Hooge Boekel, een streng symmetrisch huis, is ontworpen door de gebroeders van Nieuwkerken in een 18de eeuwse Lodewijk de XIV, neoclassicistiche stijl, met diverse terrassen met ballustraden. De huidige eigenaar heeft het huis recent geheel opgeknapt. Ook de tuin heeft hij op basis van oude foto’s, opnieuw laten aanleggen. Bijzonder zijn de zichtlijnen en de roei- en zwemvijver.

Het Hakenberg
De buitenplaats Het Hakenberg ligt op een stuwwal in het noord oosten van Twente.
Het huis is begin 20ste eeuw in chaletstijl ontworpen door de streekarchitect Jan Jans.
De koepel in de tuin is van waarde als oorspronkelijk vertrekpunt voor de aanleg van de tuin met de licht- en zichtlijnen. De landschaparchitecten Wattez en Copijn ontwierpen het landgoed/de tuin in landschapsstijl in harmonie met het omringende landschap.
De renovatie in 2012 zorgde ervoor dat de diverse zichtlijnen weer goed herkenbaar zijn.
De restauratie is in de lijn en geest van de oorspronkelijke aanleg in landschapsstijl.

Eric Blok
De bekende landschapsarchitect en tuinhistoricus Eric Blok, die recentelijk intensief betrokken is geweest bij de restauratie van de Wattez-tuinen van De Hooge Boekel en Het Hakenberg, verzorgt een lezing.

N.T.s.-donateurs met één introducé ca. € 65,00 p.p.; niet donateurs ca. € 70,00 p.p.
Ook donateurs/leden van Cascade en Heemschut kunnen aan deze excursie deelnemen.
Start- en eindpunt: station Hengelo( Ov), Busexcursie.
Tijd: 9.45 – 18.00 uur

zie ook NTs website en aanmelden.


Landgoed Het Hakenberg: Foto: Kamphuis Bron: Nederlandse Tuinenstichting


Landgoed Het Stroot. Foto: Marlies Enklaar Bron: Nederlandse Tuinenstichting

Facebooktwitterlinkedinmail

Stinzen, staten en buitenplaatsen in Friesland

(OVERGENOMEN)

Op 2 februari is het nieuwe boek Stinzen, staten en buitenplaatsen in Friesland van kunsthistorica Rita Radetzky verschenen. Het bevat veel nieuwe informatie. Het boek is voorzien van een hoofdstuk over de historische ontwikkeling en beschrijvingen van de nog bestaande objecten. De uitgave is rijk geïllustreerd met foto’s van de huidige situatie die door fotografe Marieke Balk zijn gemaakt, en daarnaast bijzondere historische afbeeldingen.

De volledige titel luidt: Stinzen, staten en buitenplaatsen in Friesland. “Plaatsen van verdediginge als wel tot aangename en gemaklijke wooningen gebouwd”.

Rita Radetzky, Stinzen, staten en buitenplaatsen in Friesland, ISBN 9789090307992, € 24,95 (exclusief verzendkosten); te bestellen via statenstinzen@outlook.com.

Facebooktwitterlinkedinmail

Tuinhistorische literatuur 2017

Niet nieuw, maar goed op af te toe weer naar te verwijzen, Groenekennis van WUR.
Even zoeken naar tuinhistorische literatuur? Kijken wat WUR het afgelopen jaar geregistreerd heeft? Kijk dan in Groenekennis, bv met het kenmerk ‘tpok’ (voorheen ‘Tuinpad’). Met de sortering ‘Datum (Nieuw-Oud) krijg je de door WUR geregistreerde tuinhistorisch publicaties, met de meest recente bovenaan. In de linker marge staat groot aantal kwalificaties-kenmerken om tot subsets te komen, bv jaar 2017. Daarmee verkrijg je snel inzicht in de in 2017 verschenen uitgaven (lees, die welke WUR registreerde).

Facebooktwitterlinkedinmail