Wat wenst u digitaal?

Ik kijk vaak in de catalogus van Wageningen, om te zien of een boek al gedigitaliseerd is. Zo niet, dan vraag ik soms of ze dat willen. Het antwoord is iets in de geest van, we doen dat niet zo snel, moeten eerst meer mensen het willen. Dus dacht ik op de Cascade weblog te vragen: wie zou welke tuinhistorisch belangrijke boeken gedigitaliseerd willen zien? Om te weten of dat boek al gedigitaliseerd is, kijk eerst op Wageningen UR Library.  Ook de wiki overzichtspagina Geschiedenis van tuinarchitectuur in Nederland kan je helpen met oordelen en kiezen. Dat lijstje kunnen we dan als Cascade doorgeven aan de bibliotheek van WUR.
Ik ben eigenlijk wel benieuwd wat onze lezers zoal wensen.
Carla Oldenburger

Facebooktwitterlinkedinmail

Is William Robinson op De Heest geweest?


De Heest (Lochem) Foto: Jan Holwerda

Een titel met een knipoog.
Bij een gister gemaakte wandeling langs de buitenplaats De Heest geschurkt. Het ligt aan de Berkel, ten noordoosten van de Lochemse Berg, op een geweldige plek, met een geweldige aankleding, die in foto’s niet te vangen is. Prachtige lijnen in een fraai onderhouden omgeving leiden naar de buitenplaats die je met respect voor de privacy niet aandoet. Maar de blik vanaf de rand alleen is al genoeg. Een herinnert direct aan een plaat uit The English flower garden van William Robinson (1ste druk 1883, vele nadien).
Een kundige fotograaf moet op het goede moment (bloeiende narcissen), met de plaat uit Robinson in de hand, nog eens nieuwe foto’s schieten.
Jan Holwerda


The English flower garden (1909), William Robinson, p. 160.


De Heest (Lochem) Foto: Jan Holwerda

Facebooktwitterlinkedinmail

Villa Gelria (Groningen)


Villa Gelria (Groningen) Bron: klik hier voor groot formaat

In de aflevering van De IJzeren Eeuw van gisteravond kwam Villa Gelria bij Groningen heel even voorbij. Villa Gelria werd als buitenhuis in 1872 gebouwd in opdracht van de grootindustrieel en aardappelmeelfabrikant Willem Albert Scholten (1819-1892); de naam Gelria is een verwijzing naar Scholtens geboorteprovincie. Op de fiets waren ze er snel aan voorbij. De tegenwoordige (voor)tuininvulling mist de kleur en rijkdom van rond 1900 (maar daarmee ook de kosten). Hier even twee beelden van toen.
Jan Holwerda


Villa Gelria (Groningen) Bron: klik hier voor groot formaat

Facebooktwitterlinkedinmail

IJskoud! Tentoonstelling over Constantijn’s ijskelder op Hofwijck

 
Links restauratietekening uit 1914 met de kelder in het grondlichaam van de toegang tot Hofwijck.

OVERGENOMEN

Vanaf 1 mei 2015 tot eind juli presenteert Huygensmuseum Hofwijck de tentoonstelling IJskoud! Constantijn’s ijskelder. Klapstuk van de tentoonstelling is de recent gerestaureerde ijskelder op de buitenplaats van Constantijn Huygens in Voorburg. Daarnaast toont Hofwijck voor het eerst een bijzondere ruim twee meter lange tekening van een zeventiende-eeuwse ijszaag. De tekening komt uit de nalatenschap van dichter, musicus en diplomaat Constantijn Huygens.

Constantijn Huygens bezat een ijskelder op Hofwijck. Zijn ijskelder is uniek. Vooral vanwege de plaatsing vlakbij het huis in het talud onder de brug. Dat betekende geen gesleep met ijsblokken, deze konden rechtstreeks vanuit de vijver in de ijskelder worden geplaatst. Geen enkele andere Nederlandse buitenplaats bezit een ijskelder op die locatie. Bij andere buitenplaatsen bevond of bevindt de ijskelder zich meestal in een begroeid en daardoor schaduwrijk deel van het park.

De tentoonstelling IJskoud! Constantijn’s ijskelder is tot en met eind juli 2015 te zien op Hofwijck. Naast de tentoonstelling worden er diverse activiteiten georganiseerd zoals een lezing over ijskelders, een familiemiddag, themarondleidingen, thé complets en zijn er arrangementen op maat. Zie voor meer informatie de Activiteitenkalender.

IJskoud! Constantijn’s ijskelder
1 mei 2015 tot eind juli
12.00-17.00 uur, maandag gesloten

Facebooktwitterlinkedinmail

Expositie Bloemenpaleis Het Loo, de tuin aangelegd & omgespit


INGEZONDEN
Bloemenpaleis Het Loo, de tuin aangelegd & omgespit
21 april t/m 30 augustus 2015

‘Bloemenpaleis Het Loo’ staat dit jaar in het teken van de veranderingen die de tuin heeft ondergaan. Tijdens drie eeuwen bewoning van het paleis én door de openstelling als museum is de tuin een aantal keer ingrijpend veranderd. Dit voorjaar is de huidige tuinrenovatie afgerond. Bezoek in de mei- of zomervakantie met onze gids het paleisdak en geniet van een spectaculair uitzicht over de vernieuwde tuin!

In mei 2015 wordt de laatste fase van de tuinrenovatie van Paleis Het Loo afgerond, nadat de tuin vanaf 2007 in etappes helemaal is omgespit en opnieuw aangelegd. De eerste bewoners van het paleis, koning-stadhouder Willem III en zijn vrouw Mary Stuart, lieten aan het eind van de 17e eeuw bij het middeleeuwse kasteel ‘Het Oude Loo’ een nieuw jachtslot bouwen, ‘Het Loo’, met een prachtige Hollandse Baroktuin. Het was voor die tijd heel bijzonder om in de ruige heide- en zandvlakte een dergelijke lusthof aan te leggen.

In de 19e eeuw liet Lodewijk Napoleon de Baroktuin echter bedekken door een dikke laag zand en legde een romantisch landschapspark aan. Toen Paleis Het Loo in 1975 een museum werd verving men een klein deel van dit landschapspark door een reconstructie van de 17e-eeuwse tuinen. Veertig jaar later was een grote renovatie noodzakelijk en is tussen 2007 en 2015 de tuin op basis van nieuwe inzichten en historische bronnen opnieuw op de schop gegaan en op innovatieve wijze heringericht.

De expositie toont de belangrijkste bronnen uit de 17e en 18e eeuw waarop de reconstructies gebaseerd zijn. Er zijn bodemvondsten te zien die bij het tuinarcheologisch onderzoek tevoorschijn kwamen, zoals een terracotta tuinvaas uit de 17e eeuw en een koperen monogram van Willem & Mary. Daarnaast worden de buizen getoond van de 17e-eeuwse waterleidingen die zo belangrijk waren om de vele fonteinen van vers water te voorzien.

De expositie ‘Bloemenpaleis Het Loo, de tuin aangelegd & omgespit’ is van 21 april t/m 30 augustus aanstaande te zien in de Oostvleugel van Paleis Het Loo, geopend dinsdag t/m zondag 13-17 uur. De tuinen zijn toegankelijk van 10-17 uur.

Facebooktwitterlinkedinmail

Kasteeldomeinen in de zuidelijke Westhoek (West-Vlaanderen)

OVERGENOMEN

Kasteeldomeinen prikkelen de verbeelding. Ze doen denken aan macht en aanzien, aan prachtige salons, uitgestrekte parken en monumentale dreven. Dit boek brengt het verhaal van kasteeldomeinen in de zuidelijke Westhoek – hun roemrijke verleden en tegelijk tragische lot tijdens WO I en de daaropvolgende wederopbouw.

Aan het begin van de 20ste eeuw behoorde de zuidelijke Westhoek tot een van de belangrijkste kastelenregio’s van West-Vlaanderen. De inrichting van kasteelparken en -tuinen weerspiegelde de leefwereld van de adel en de burgerij en hun ideaalbeelden. WO I markeerde echter het abrupte einde van dit droombeeld. Kasteeldomeinen fungeerden voortaan als militaire hoofdkwartieren of strategische uitkijkposten en romantische parken werden herschapen tot enkele van de gruwelijkste slagvelden uit de Eerste Wereldoorlog. Maar ook vandaag blijven deze domeinen referenties in het landschap. Dit boek gunt je dan ook een exclusieve blik op de recente herwaardering van verschillende kasteeldomeinen in deze streek door gerenommeerde landschaps- en tuinarchitecten.

Zie hier voor de eerste 20 pagina’s. Zie hier voor uitgever en bestellen.

Facebooktwitterlinkedinmail

De gardeneske tuin. Huize Jekschot te Veghel rond 1900, een afbeeldingenreeks

De gardeneske tuin is als fenomeen nauwelijks in beeld gebracht. Nu is een publicatie verschenen die dat met veel foto’s van rond 1900 doet. Heel bijzonder is het dat de foto’s bijna twee decennia bestrijken en het een en dezelfde tuin betreft, een verdwenen tuin in Veghel (Noord-Brabant). Foto’s die prachtig laten zien hoe rijk een tuin uit die tijd kon zijn; met veel bloembedden in allerlei patronen en vormen, subtropische planten, een bergje, een rotspartij en veel meer. De afbeeldingenreeks (ca. 50) wordt voorafgegaan door een kort hoofdstuk over locatie en familie, en een hoofdstuk over de gardeneske tuinstijl als fenomeen. De tuin is zo goed als verdwenen, de foto’s zijn gelukkig bewaard gebleven.

U kunt deze uitgave bestellen via: info@tuintertijd.nl

Jan Holwerda en Wim Meulenkamp, De gardeneske tuin. Huize Jekschot te Veghel rond 1900, een afbeeldingenreeks, TuinTerTijd III, Netterden 2015, 52 pagina’s, volledig in kleur, ISBN 978-90-820550-1-6, prijs € 15,75 excl. verzendkosten.

Facebooktwitterlinkedinmail

Tentoonstelling Pieter Buys: maken en laten

OVERGENOMEN
Pieter Buys: MAKEN en LATEN
Het werk van een tuin- en landschapsarchitect

Op zondagmiddag 12 april om 15.00 uur opent Eric Luiten, Rijksadviseur voor Landschap en Water (én tevens tuin- en landschapsarchitect) de expositie ‘MAKEN en LATEN’ met werk van Pieter Buys. Buys wordt gezien als de nestor van de Nederlandse tuin- en landschapsarchitectuur. Hij heeft een heel belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van zijn vakgebied tot een volwaardige discipline. Een discipline die staat naast de architectuur en de stedenbouw. Zijn duizenden ontwerpen van alle schaalniveaus zijn van grote invloed geweest. Op de expositie in het ABC, die mede is georganiseerd naar aanleiding van de publicatie Pieter Buys, tuin- en landschapsarchitect – Maken en laten, wordt een beeld van dat omvangrijke oeuvre getoond. U bent van harte welkom bij de opening.

Pieter Buys (1923) wordt door tuin- en landschapsarchitecten beschouwd als een van hun voormannen. Samen met ontwerpers als Wim Boer, Carl van Empelen, Hein Otto, Mien Ruys en Hans Wamau is hij verantwoordelijk voor de naoorlogse emancipatie en professionalisering van de discipline tuin- en landschapsarchitectuur. Sinds de oprichting van zijn bureau in Den Bosch in 1949, is hij onafgebroken als ontwerper en docent werkzaam geweest. Zijn oeuvre van meer dan 1800 nummers groeit nog altijd. In het werk van Buys zijn twee bepalende lijnen te ontdekken: de invloed van de Deense architectuur en de architectuur van de zogenoemde Bossche School.

Pieter Buys werkte intensief samen met verschillende architecten zoals Jos Bedaux, Gerard Wijnen en Fons Vermeulen. Bij (particuliere) opdrachten werd hij dikwijls betrokken nog voordat de plaats van het huis op de kavel was bepaald. Daarmee zijn Buys’ tuin- en landschapsontwerp gelijkwaardig aan de architectuur geworden en is er een dialoog tussen gebouw en tuin ontsaan. Hier ligt de kracht van Buys’ ontwerpen.
In 2008 is het omvangrijke werk van Buys door Marinka Steenhuis gedocumenteerd in de rijk geïllustreerde publicatie Pieter Buys, tuin- en landschapsarchitect – Maken en laten. Deze publicatie laat de essentie zien van zijn werk en plaatst Buys bovendien in de context van zijn tijd. Het boek is tijdens de tentoonstellingsperiode te koop in het ABC.
Ten tijde van de expositie zullen een of twee lezingen worden georganiseerd. Hierover volgt in een later stadium nog nader bericht. Informatie hierover is ook te vinden op de website van het ABC.

12 april t/m 31 mei 2015
ABC Architectuurcentrum Haarlem
Groot Heiligland 47 2011 EP Haarlem
Toegang gratis geopend: di-za 12.00-17.00 / zo 13.00-17.00

Facebooktwitterlinkedinmail

Betonnen paddestoelen


Betonnen paddestoelen op Bingerden (Angerlo), rechts duo, links enkele.
Foto: Jan Holwerda

Vorige week zondag tussen de stinzenplanten op Bingeren gezien: een betonnen paddestoel en twee betonnen paddestoelen. Jan Boer wees ons er op: ‘dienden oorspronkelijk als opstap voor het bestijgen van paarden’.
Ik zie nu in het monumentenregister dat beiden rijksmonument zijn: Twee betonnen paddestoelen / Betonnen paddestoel op een rechthoekige sokkel met afgeschuinde hoeken uit het eind van de 19e eeuw. De paddestoelen zijn in circa 1900 vanuit Engeland naar Bingerden getransporteerd en dienden oorspronkelijk als opstap voor het bestijgen van paarden. Een ludieke beschildering van de paddestoelen uit de tijd van de eeuwwisseling in rood met witte stippen is geheel afgesleten.

En ik keek en bericht omdat ik ze nu net (ook) in een Belgische catalogus uit 1889 zie staan, in Ciments & bétons van de firma S.A. Ancienne firme Blaton-Aubert uit Bruxelles [1889] : Champignons tabourets jumeux en Champignon tabouret simple.
Jan Holwerda


Champignons tabourets jumeux en Champignon tabouret simple, uit Ciments & bétons, S.A. Ancienne firme Blaton-Aubert uit Bruxelles [1889]

Facebooktwitterlinkedinmail

KB ngramviewer

De Koninklijke Bibliotheek levert veel (big) data, m.n. op de krantenbank via Delpher. Ze bieden daarvoor de KB-Research lab-omgeving aan, waarin software kan worden uitgeprobeerd op KB-datasets. Dit lab is toegankelijk via KBresearch.

Daar staat nu bijvoorbeeld de ngram-viewer (zoiets zit ook op Google Books) op historische kranten die gebouwd is in het Project Political Mashup.
Je kan er 1 tot 5 woorden intypen en krijgt dan een grafiek die weergeeft hoe vaak de term(en) voorkom(t)(en) in de jaren tussen 1840 en 1990.
Wel goed de beperkingen lezen die in de toelichting staan! Ook de keuze van termen moet goed overdacht worden; ‘begraafplaats’ geeft bijvoorbeeld vooral resultaten uit overlijdensadvertenties; en ‘groen’ is natuurlijk multi-interpretabel.
Vervolgens kan er door op een bolletje in de grafiek te klikken in dat jaar op de term gezocht worden in de krantencollectie op Delpher.

Voorbeeld
ngramviewer.kbresearch.nl/#q/tuinkunst
ngramviewer.kbresearch.nl/#q/parken%7Ctuinen%7Clandschap%7Cbuitenplaats%7Copenbaar%20groen

Liesbeth Missel

Facebooktwitterlinkedinmail