Brochure Plant een Boom op Walcheren

Een 2-tal weken geleden stond op marktplaats.nl de brochure Plant een Boom op Walcheren te koop. Een na-oorlogse (WO II) brochure t.b.v. geldinzameling voor aanplant van bomen en struiken  (klik voor voorzijde en achterzijde). Het is meteen duidelijk dat de brochure te maken heeft met de inundatie van najaar 1944. En ik had ook al eens foto’s gezien van die verwoestende invloed op Walcheren, de tuin van Zeeland. Mooie aanleiding om even iets meer op te zoeken en met beelden te illustreren.

Ik las op de site van Tuin van Zeeland het artikel Bomen op Walcheren (Tuin en Landschap 2003, nr 5) met wat meer achtergrond over de brochure Plant een Boom op Walcheren. Navolgende info is hieruit afkomstig.

Walcheren werd eeuwenlang geroemd als Tuin van Zeeland. Dat had alles te maken met de vele landgoederen, de lommerrijke wegen en de fijne verkaveling waarbij weilanden en akkers omzoomd werden door dichte meidoornhagen. De kaarten van Hattinga roepen dat beeld op, klik hier om de landgoederen noordelijk van Vlissingen te zien.

Enkel de bossen en landgoederen op de binnenduinrand en de bomen in de hoger gelegen stads- en dorpskernen ontkwamen aan het vernietigende zoute water. Het landschapsbeeld van talloze kleine percelen omzoomd door hagen en bomen was vernietigd.

Illustratie van deze verwoesting zijn de navolgende beelden van Kasteel Ter Hooge (uit Beeldbank Zeeland):

Kasteel Ter Hooge (Middelburg), ca. 1946 
Inundatie en kap resulteerden in een complete kaalslag


Kasteel Ter Hooge (Middelburg), 1947
Diezelfde kaalslag op ooghoogte.

De door burgers opgerichte stichting Nieuw Walcheren organiseerde de actie Plant een Boom op Walcheren. Het resultaat was dat tijdens de eerste Boomplantdag in 1947 tienduizenden bomen en struiken werden geplant. En uiteindelijk bijna een miljoen.


Kasteel Ter Hooge (Middelburg), ca. 1950
De aanplant lijkt aangeslagen…

Later verdween veel groen door de bestrijding van meidoorn in verband met bacterievuur, door de gecoördineerde bestrijding van iepziekte, door verwaarlozing van de beplanting, asfaltering en de verdere schaalvergroting in de landbouw.  JH

Facebooktwitterlinkedinmail

Cascade lustrumexcursie

Afgelopen weekend vond, met schitterend weer, de Cascade lustrumexcursie plaats.
Graag reacties met uw ervaringen zodat een ieder weet wat hij/zij gemist heeft.


De lustrumexcursiedeelnemers op de trappen van Schloss Benrath (23 september).
Klik de foto voor een grotere weergave (laden kan even duren).

Niet deelgenomen en toch iets zien? Kijk dan even via de links die in de aankondiging stonden, klik hier

Facebooktwitterlinkedinmail

Archeologisch onderzoek naar kasteeltuinen Montfort (Limburg) (2).

Na de weblog van gisteren had ik behoefte iets meer te zien, te vinden, over die geometrische tuin van kasteel Montfort. Na rondzwervingen over internet kom ik tot navolgende ‘illustratie’.

Jacob van Deventer gaf Montfort ca. 1560  als volgt weer:


Montfort, Jacob van Deventer (ca. 1560)  Bron: www.kaartenenatlassen.nl

Van bijna 3 eeuwen later dateert de Militaire Top Kaart (Veldminuut) van 1842. Deze geeft een goed beeld van de resterende structuurelementen van de toen al  voormalige geometrische tuin. Het noorden is boven, de ruïne middenboven, en de tuin strekt zich uit in zuidelijke richting.


Kasteel Montfort, Veldminuut 1842  Bron: watwaswaar.nl.

Via wat knippen en plakken van een 2-tal Minuutplannen zijn de strukturen nog wat gedetailleerder. Opnieuw het noorden boven, de ruine middenboven, en de tuin uitstrekkend in zuidelijke richting. De perceelnummers en bijbehorende beschrijving leveren aanduidingen als huis, tuin, bosch, weiland, bouwland en moeras. Een aantal perceelnummers die beschreven staan als weiland, bouwland en moeras staan boven het doorgehaalde woord vijver (117, 120, 111 (‘kanaal’)).  JH


Kasteel Montfort, Kadasterkaarten 1832  Bron: watwaswaar.nl (2).

Facebooktwitterlinkedinmail

Archeologisch onderzoek naar kasteeltuinen Montfort (Limburg).


Visualisatie van de kasteeltuin van Montfort in 1743 (tekening: Marco Jeurissen)  Bron: www.kasteelmontfort.eu.

Op de website van Limburgs Landschap en die van Kasteel Montfort is een en ander te lezen over archeologisch onderzoek naar kasteeltuinen Montfort (Limburg) ; in de eerste weken van september.

Aan de zuidzijde van kasteel Montfort heeft een tuinencomplex van ongeveer 4,6 hectare gelegen, waarvan de eerste tekeningen uit 1623 dateren. Kaarten uit de 17e en 18e eeuw tonen een geometrische tuin, met enkele vijverpartijen, waterlopen en bruggetjes, fraaie beplanting en enkele prieeltjes. Na de sloop van het kasteel (circa 1785) is deze tuin als landbouwgrond in gebruik genomen en in de loop van de 19e eeuw is de tuinstructuur langzaam maar zeker verdwenen. Momenteel liggen op de plek van de voormalige kasteeltuinen enkele weilanden en een melkstal en herinneren slechts enkele oude kaarten aan dit verdwenen landschapselement.

Stichting Kasteel Montfort en Stichting het Limburgs Landschap werken sinds 2002 in het Montfortse nauw samen rondom het thema ‘een kasteel en zijn landschap’, met als doel om de eeuwenoude relaties tussen kasteel Montfort en zijn omliggende landschap (waaronder de landgoederen Rozendaal, Schrevenhof en Reigersbroek) te onderzoeken en te presenteren. Dit heeft inmiddels geleid tot een gezamenlijk informatiecentrum in het gerestaureerde Jachtslot op de kasteelruïne en het lijvige boek Montfort / een kasteel en zijn landschap.

Als vervolg hierop willen beide stichtingen meer te weten komen over de verdwenen kasteeltuinen. Archeologisch onderzoek moet uitsluitsel geven over wat hiervan nog in de ondergrond bewaard gebleven is. Hierbij gaat het niet alleen om bijvoorbeeld (stenen) restanten van vijverpartijen, padenstructuren of bruggetjes, maar ook om in de ondergrond aanwezige pollen en zaden, die inzicht kunnen geven in de vroegere beplanting van de tuinen. Dankzij de welwillende medewerking van grondeigenaar Gehlen is het mogelijk om dit archeologisch onderzoek te laten plaatsvinden.

Op 5 geselecteerde plekken op de voormalige tuinkavel zullen proefsleuven gegraven worden, met een totale oppervlakte van zo’n 3000 m2. Mochten de resultaten daartoe aanleiding geven, dan kan dit gebied uitgebreid worden tot maar liefst 4600 m2. De proefsleuven zullen met een graafmachine laagje voor laagje worden ontgraven, waarna archeologen van de Grontmij en de Heemkundevereniging Roerstreek deze onderzoeken op mogelijke restanten van de geometrische tuin.  JH


Luchtfoto Kasteel Montfort en omliggende gronden.  Bron: Google Earth

Facebooktwitterlinkedinmail

Twee Eeuwen Koninklijke Paleizen


Achterzijde Soestdijk    Foto Carla Oldenburger-Ebbers

Dit jaar, 2007, wordt herdacht dat sinds twee eeuwen door de vorstenhuizen van Bonaparte en Oranje het predicaat xe2x80x98koninklijkxe2x80x99 wordt verleend aan diverse instanties in ons land. Dat geldt ook voor de sinds 1949 Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond (KNOB).

Voor de studiedag van de KNOB is in het kader van dit herdenkingsjaar gekozen voor Twee Eeuwen Koninklijke Paleizen.
De KNOB hoopt u, in samenwerking met de Rijksgebouwendienst (beheerder Koninklijke Paleizen) op 5 oktober een interessante studiedag aan te bieden met diverse sprekers uit het wetenschappelijke veld. Er zal onder meer aandacht worden besteed aan Huis Ten Bosch, Paleis Het Loo, Paleis Kneuterdijk, Paleis Soestdijk en Koninklijke Tuinen (laatste onderdeel door Carla Oldenburger-Ebbers).

De lezingen worden gehouden in de door koning Willem II zelf ontworpen Gotische Zaal van het vroegere Paleis Kneuterdijk in Den Haag xe2x80x93 nu de huisvesting van de Raad van State. Aansluitend volgt een korte excursie langs enkele ‘Koninklijke’ gebouwen in de Haagse binnenstad. De dag wordt afgesloten in de Grafelijke Zalen van het Binnenhofcomplex, rond 1900 gerestaureerd en verbouwd als xe2x80x98troonzalenxe2x80x99 van de jonge koningin Wilhelmina.

KNOB-leden xe2x82xac 30,- , niet-leden xe2x82xac 75,- ; aanmelden via info@knob.nl en betaling op 140380 tnv KNOB Axe2x80x99dam onder vermelding van studiedag 5 okt.

Voor alle details zie webpag KNOB activiteiten (halverwege de webpage)

Facebooktwitterlinkedinmail

Aldenghoor: Een kasteel vertelt zijn verhaal


Aldenghoor (Haelen), 1908

Over het kasteel Aldenghoor is in 2006 een forse publicatie verschenen. Het kasteel is omgeven door een park in voornamelijk landschappelijke stijl uit het midden van de 19de eeuw. Het complex ligt in het plaatsje Haelen in Limburg en is sedert 1983 het eigendom van Prinses Viola von Hohenzollern. Tot op de dag van vandaag bewoont de familie Aldenghoor.

De Raad voor Cultuur typeerde in de afgelopen jaren 90 de buitenplaats als volgt:  Huis en bijgebouwen gerestaureerd en fraai onderhouden (xe2x80xa6) Aan weerszijden van de beek een loofbos/park met wandelpaden (xe2x80xa6). Direct bij het kasteel een oude trompetboom. Aan zuidwestzijde een grote tuin, deels in gebruik als oefenrenbaan voor paarden (xe2x80xa6). In de tuin verder een kruisbeeld op een verhoging en een kerkhofje uit de tijd dat in het huis een Ursulinenklooster was gevestigd en enkele oude bomen, o.a. een hoge oude moerascipres. Van uitzonderlijke waarde is een oude lange berceau van haagbeuk. Ten noordoosten van het kasteel een eiland met brede omgrachting (…). Komt voor bescherming in aanmerking, in ieder geval voor wat betreft de structuur.

In het boek is aan de geschiedenis van het kasteel, de bewoners en de omgeving per pagina in drie talen aandacht besteed, in het Nederlands, Duits en Engels. Door de omvang, 128 paginaxe2x80x99s, en het flinke formaat van het boek krijgen de verschillende onderwerpen in tekst en beeld rijkelijk de ruimte. De samenstelster heeft royaal kunnen putten uit archieven en literatuur en een gelukkige hand gehad in de keuze van de illustraties. Een beeldregister aan het eind van het boek geeft nauwgezette informatie over de herkomst van de afbeeldingen.

Een afwisselende schakering aan onderwerpen passeert de revue, onderbroken door beschrijvingen, die xe2x80x98caleidoscoopxe2x80x99 genoemd worden, waarin legendes, stukjes geschiedenis, portretten, de landschapstuin en andere lezenswaardige zaken worden behandelt die in relatie staan tot Aldenghoor. Door deze opzet is een lezenswaardig geheel gevormd, die door de fraaie afbeeldingen een extra dimensie hebben gekregen.

Door de drietaligheid van het boek is het voor een zeer breed publiek toegankelijk. Aangezien het boek uitgaat van de opvolgende eigenaren en hun reilen en zeilen is het niet uitsluitend een bouwhistorisch of tuinhistorische publicatie geworden. Juist door die invalshoek is een beeld geschapen van een historische locatie waar de meest uiteenlopende lijnen samen komen.

Sabine van Dedem en Viola von Hohenzollern: Aldenghoor: Een kasteel vertelt zijn verhaal / Ein Schloss erzählt Seine Geschichte / A castle tells its history, Frankfurt am Main, 2006 ISBN 3-933800-21-8 / ISBN 978-3-933800-21-3

Catharina van Groningen


Aldenghoor (Haelen), R. Le Loup (1738)
Bron: KIKIRPA

Facebooktwitterlinkedinmail

Koningin Beatrix potentieel Cascade lid?


Bron: Opening of the Forum Library (WUR)

De vandaag ontvangen nieuwsbrief van Bibliotheek Wageningen UR verhaalt over de opening (4 sept.) van Wageningen Campus en het Forumgebouw door de Koningin.

Liesbeth Missel toonde aan Hare Majesteit het Tulpenboek van P. Cos uit 1637. De Koningin bleek buitengewoon geïnteresseerd te zijn in het getoonde en in de achtergronden van de tulpomanie. De bibliothecaris sloot de presentatie af met het aanbieden van het boek Tulpomanie. Die Tulpe in der Kunst des 16. und 17. Jahrhunderts en een memory stick met een aantal platen uit het Tulpenboek.

Die buitengewone interesse dat klinkt toch als een potentieel lid? En verder dromend, een volgende Cascade excursie door Koninklijke tuinen of de volgende Midsummernight van Cascade op Huis ten Bosch, en met een koninklijk lid worden we dan de Koninklijke Cascade?  JH


Bron: Opening of the Forum Library (WUR)

Facebooktwitterlinkedinmail

Vernieuwde website Nederlandse Tuinenstichting

Nederlandse Tuinenstichting heeft haar website vernieuwd. De officiële lancering moet nog volgen, eerst komt er nog een verrijking met foto’s. Toch nu alvast een weblogje, want onder nieuws staat een middag onder de titel ‘Groene historie, groene toekomst: Hoe gaan wij om met onderhoud‘ vermeldt. Donderdagmiddag 18 oktober te Wageningen, een 3-tal lezingen
– Hein Krantz, directeur Stichting Partculiere Historische Buitenplaatsen, over de onderhoudsfilosofie betreffende historische tuinen en parken
– Erik Geytenbeek, eigenaar Hindersteyn te Langbroek, over 35 jaar ervaring herstel en onderhoud Ridderhofstad Hindersteyn
– Robert Kees Henry, directeur van de Groengroep te Boskoop, met ‘Anecdotes uit de praktijk’

Zie de betreffende webpage voor overige details en eventuele opgave.  JH

Facebooktwitterlinkedinmail

Kaarten Landgoed Vollenhoven (De Bilt) (2)

Dit voorjaar had de AVRO de serie Groene Monumenten. De eerste aflevering betrof Landgoed Vollenhoven, in deze aflevering waren de kaart en Catharina van Groningen (en meer bekenden) te zien.

Uit die aflevering heb ik de shots als in deze weblog te zien, gemaakt. OK, ’t is behelpen, maar geeft alvast een indruk (in de hoop dat beter materiaal beschikbaar komt).

De aflevering is via de website van de AVRO alsnog te bekijken, klik hier en op de webpage klik ‘Bekijk deze aflevering ‘.  JH

 

Facebooktwitterlinkedinmail

Kaarten Landgoed Vollenhoven (De Bilt)


Vollenhove  Bron: www.landgoedvollenhoven.nl

De website van Landgoed Vollenhoven vermeldde in 2005, onder Vondst op zolder, de spectaculaire vondst op zolder van een tweetal kaarten. De ene met de hand getekend en ingekleurd van het huis met het omringende park, de ander, een kadasterkaart uit 1848, ingekleurd, bijgetekend en de namen van gebouwen, stukken land en pachters erbij geschreven. De melding sluit af met Binnenkort zal een verslag van de vondsten worden gepubliceerd.

Dit jaar is een 2-tal artikelen van de hand van Catharina van Groningen en Frieda Heijkoop verschenen:
Vollenhoven en Hendrik van Lunteren, in Historische Woonsteden & tuinen I – 2007  en
Vollenhoven. Het ontstaan van een lusthof op de Utrechtse Heuvelrug in de eerste helft van de negentiende eeuw, KNOB Bulletin 2007 nr 2.

Het eerste artikel begint met ‘Het klinkt als een begin van een verouderde detective: in een ongebruikt kamertje op de verlaten schemerige zolder van een oud landhuis stuit iemand op een stapeltje papieren en hij blijkt een paar oude, onbekende kaarten van het huis met het park in handen te houden’.  JH

Facebooktwitterlinkedinmail