Het onderstaande bericht blijkt bij nader inzien te vallen in de categorie ‘fake news’. Lees eerst het onderstaande en zie vervolgens onder Reacties.

Gisteren zag ik een LinkedIn bericht van enkele dagen oud. Een bericht van Rijksmuseum Muiderslot (zie hier) over de aankoop van ’t Vermakelijck Landt-Leven. Den Nederlandtsen hovenier / Den Verstandigen hovenier (1683), van Jan van der Groen en Petrus Nylandt.

Ik citeer: ‘Extra bijzonder is dat de kennis uit Den Verstandigen Hovenier niet alleen historisch waardevol is, maar ook verrassend actueel! De maandelijkse instructies over zaaien, planten, oogsten en het gebruik van kruiden (volledig in samenhang met de natuur) sluiten nauw aan bij onze visie op duurzaamheid en biodiversiteit. Want net als in de 17e eeuw werken onze tuinvrijwilligers vandaag de dag volledig biologisch, zonder kunstmest, bestrijdingsmiddelen of verwarmde kassen.‘

Toen keek ik naar de foto van de titelpagina… Deze uitgave is nog veel bijzonderder!! De titelpagina staat vol zetfouten. Zo staat er J. van de GREEN i.p.v. J. van der Groen. En vergelijk de foto maar eens met de onderstaande titelpagina uit 1683. De hele pagina blijkt vol zetfouten te staan.

De uitgever van het exemplaar van Muiderslot is ‘de Weduwe van Meinche Geel en Gregorius en Groen‘. In de lijst met bekende uitgaven staat inderdaad een versie uit 1683, maar die was bij Wed. Michiel de Groot en Gijsbert de Groot. Die uitgever had een privilege voor 15 jaar.

Gezien de vele ongetwijfeld bewuste zetfouten en de verder onbekende uitgever lijkt het ik noem het maar een ‘illegale’ uitgave. Of maak je zo een ‘eigen’ uitgave? Heel bijzonder. Zou wel willen weten hoe die complete uitgave er uit ziet en deze naast de officiële uitgave uit 1683 willen leggen. Die laatste is hier in te zien.
Jan Holwerda

Gezicht op de Kleine en Grote Ruïne na het opruimen van het puin na de buskruitramp van 12 januari 1807 (1807), kopergravure van Vinkeles & Vrijdag naar B. van den Broeck (Bron: Erfgoed Leiden en Omstreken)

In het rapport Leiden in het Groen (zie hier) trof ik bijgaand plaatje aan. De getekende bomen zijn zo te zien hoog opgekroond, en nog jong : een onontwikkelde kroon. Vrijwel altijd worden volwassen bomen getekend, inderdaad ook hoog opgekroond. Wat dat betreft is dit een uniek plaatje. Een voorzichtige conclusie is dat de bomen reeds op de kwekerij deze hoogstam-vorm kregen. Zoiets doen we tegenwoordig natuurlijk nooit ( meer).

Ik las ergens dat dat hoge opkronen tot doel had veel rondhout te kweken wegens de grote behoefte in die tijd. Dat klinkt plausibel. Het is echter slecht voor te stellen dat bomen in steden dienden als productiehout. In tegendeel, in steden juist als stedelijk schoon, en geen productiehout. Hoog opkronen was dus een soort cultuur, kan men concluderen. Het is interessant te weten wanneer men tot het moderne inzicht kwam bomen tot hun volle wasdom te laten groeien.
Joost Gieskes

(OVERGENOMEN)
In 2012 werden de Richtlijnen tuinhistorisch onderzoek: voor waardestellingen van groen erfgoed gepubliceerd. Deze richtlijnen van het College van Rijksadviseurs, RCE, KNOB, het Nationaal Restauratiefonds en het Nationaal Groenfonds waren bedoeld om het zorgvuldig omgaan met groen erfgoed verder te professionaliseren.

De richtlijnen gaven handreikingen voor de waardering van ontworpen groen erfgoed. Tuin- en landschapsarchitecten die werken in het groen erfgoed kregen daar al regelmatig mee te maken.

In 2013 kwamen de richtlijnen onder beheer van de Stichting ERM (Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg). Deze stichting beheert een heel scala aan richtlijnen in het monumentenwerk. De richtlijnen voor het historisch erfgoed kregen als URL 6001.