Categoriearchief: Tuinhistorie

Uit de tuin van Koningshuis te Rhenen.

Geplaatst op door
Beantwoorden

 
Verkoop van ’tuinartikelen’ alle staende in en ontrent het Schone Paleys tot Rhenen.
Amsterdamse Courant van 14 februari 1704. Klik hier voor grote versie.

Zoals menigeen misschien weet is wordt er gewerkt aan een ontwerp voor het digitale paleis van Frederik van de Paltz, een kleinzoon van Willem van Oranje, te Rhenen.
Je kunt nu al vrij rondwandelen of met een gids rondgeleid worden in het digitale Koningshuis, maar de tuinen moeten nog ontworpen en ingericht worden.

Mij werd in dit verband door Ben van Laar de bovenstaande pracht-advertentie aangereikt uit de Amsterdamse Courant van 14 februari 1704. De verkoop van deze artikelen speelt ongeveer zeventig jaar na de aanleg van de tuin. Grote kans dus dat het hier nog om attributen gaat uit de begintijd van de tuin. Voor degenen die het niet goed kunnen lezen, het gaat om drie tot vijf meter hoge (zaaddragende) taxus piramides; jeneverbes piramides; buxus piramides; taxus heggen, latwerken (voor tegen de muren); houten piramides; schuttingen; houtgewas van deze heggen (???); een sterrenbos; en een schuurberg. Met het sterrenbos zal bedoeld zijn het hout in het sterrenbos en de laanbomen en met de schuurberg zal m.i. bedoeld zijn een schuur, waar bovenop het hooi wordt bewaard.

Om subsidie te verkrijgen is een eerste idee aangeleverd, maar nu is wel vast komen te staan dat de tuin ook daadwerkelijk een formele Hollands classicistische siertuin heeft gehad, die misschien in 1704 wat werd gerenoveerd. CO.


St. Cunera-kerk te Rhenen (1644), Pieter Saenredam. Bron: Teylers Museum
Links het Koningshuis naast de Cunera-toren en rechts de kerk, en heel toevallig ook nog een hooiwagen.

Cascade bulletin 2013-1 is uit.

Geplaatst op door
Beantwoorden

Afgelopen week verscheen het Cascade bulletin 2013-1.
Het lustrum-thema van CASCADE is Openbaar historisch groen en daarom bijdragen rond dit thema van Sandra den Dulk, Leo den Dulk en Christie Weduwer. Sandra en Christie schreven ieder een meer algemene bijdrage over volksparken en leverden beiden ook een meer specifieke bijdrage: Sandra over het Oranjepark te Nunspeet en Christie over het Volkspark te Enschede.
Leo leverde een bijdrage over het plantensortiment van Mien Ruys in de wederopbouwwijken. En Christian Bertram sluit af met de schriftelijke weerslag van zijn ideeën, gedachten en commentaren als uitgesproken op het mini-symposium 25 jaar Cascade.

Helaas is er ook iets mis gegaan. De afbeeldingen op p. 14 en 20 zijn niet compleet afgedrukt. De redactie betreurt dit zeer! Daarom bij deze beide pagina’s in een PDF. Deze kunt u hier downloaden, bekijken en zelf naar believen printen.

 

Groenendaal, van buitenplaats tot wandelbos.

Geplaatst op door
Beantwoorden

 
Links: ontwerp voor Meer en Berg, door D. Marot, uit ca. 1730.
Rechts: een van de ontwerpen voor Meer en Berg, door J.D. Zocher sr., uit 1794.
Bron: resp. beeldbank NH Archief en Kaartenkamer Willem Overmars.

Groenendaal, en dan natuurlijk ook Meer en Berg, te Heemstede. Als je dat zou moeten illustreren… Door m’n hoofd schieten ontwerpen van Marot en Zocher sr., ansichten met de schelpen-nis of walvischbank, de bokaal van Sang met de twee bergjes met Turkse tent, de toegangspoort met de torens. Of… of … of… Er is zoveel materiaal, je zou er een boek mee kunnen vullen. Nou, dat is gedaan, vorige week kwam Groenendaal,
van buitenplaats tot wandelbos uit. Een mooi boek!

Zes grote hoofdstukken en een groot aantal kleinere onderwerpen, 240 pagina’s, heel veel afbeeldingen, veelal in kleur, € 24,95.
– Een ‘kloek en frisch’ besluit. De aankoop van Groenendaal in 1913, door Marc de Bruijn;
– Nu groen en daal – ooit duin en kaal? Het wisselend lot van het bos in Zuid-Kennemerland, door Frits David Zeiler;
– Van buitenplaats naar wandelbos. Groenendaal en de buitenplaatsen tussen Heemstede en De Glip, 1600-1913, door Christian Bertram;
– De Algemene Begraafplaats. Een goede buur van Groenendaal, door Leon Bok;
– Groenendaal na 1913. De schatkamer gaat open, door Wim de Wagt;
– Van Flora tot Floriade. De bloemententoonstellingen in Groenendaal, door Michiel den Ruijter.
Zie ook PDF, verkrijgbaar via de boekhandel en te bestellen bij Historische Vereniging Heemstede Bennebroek.

Enne, zonder boek (al) veel lezen en zien, kijk dan op ilibrariana.wordpress.com van Hans Krol, bv Groenendaal: literatuur, kaarten en illustraties + Flora’s.  JH

 

TuinPad is terug, als collectie in de Groenekennis database.

Geplaatst op door
Beantwoorden

Menigeen kent ‘m vast nog, het jaarlijks overzicht van verschenen tuinhistorische literatuur in het vakblad Groen: Bibliografie van in <jaartal> verschenen publikaties betreffende de geschiedenis van de Nederlandse tuinarchitectuur. De serie startte met het overzicht voor 1986 en eindigde met die voor 2001. In die jaren voor mij de bron om te weten te komen wat er zoal gepubliceerd was. Ik weet nog precies hoe dat ging: uitpluizen die lijsten en zien dat je een en ander te pakken kon krijgen. Weer zo’n verhaal dat begint met ‘Vroeger…’
In 2001 (?) kwamen de titels digitaal beschikbaar in TuinPad: Literatuur over Nederlandse tuinarchitectuurgeschiedenis. Op een gegeven moment stopte ook daar verdere aanvulling. Jammer, jammer was dat. De ‘algemene’ WUR catalogus ging natuurlijk gewoon door, maar het wegvallen van dit specifieke, van dit overzicht, was echt wel een gemis.

Maar nu is TuinPad terug. En hoe! Laten we zeggen TuinPad 2.0, als onderdeel van de database Groenekennis. De details die je verwachten mag, maar ook een korte omschrijving (en dat zijn er veel!) en bv links waar het online materiaal betreft. Een open deur, maar toch even zeggen: die omschrijvingen geven je niet alleen een goed idee over de inhoud, maar nog belangrijker, ze worden ook meegenomen in je zoekopdracht. En aan de linkerzijde mogelijkheden om het zoekresultaat te filteren, op bv medium, jaartal (en dus aantal per jaar), trefwoord, auteur enz enz. Geweldig. Ik blijf maar zoeken, bladeren, lezen, laden. Heerlijk.  Zie TuinPad in Groenekennis database.  JH

Nieuwe kralentuin op de Zaanse Schans.

Geplaatst op door
Beantwoorden


De kralentuin op de Zaanse Schans in opbouw.  Foto: P.J. van Steenbergen.

Op de Zaanse Schans is een stukje Zaanse tuinhistorie in ere hersteld, een kralentuin. We kennen nog enkele kralentuinen: in Broek in Waterland, het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen, het Openluchtmuseum in Arnhem en aan de Lagedijk 100 in Zaandijk. Kralentuinen zijn een typisch Noord-Hollands verschijnsel dat zijn wortels heeft in de Gouden Eeuw, toen de V.O.C. glazen kralen en spiegeltjes als ruilmiddelen gebruikte. De glazen kralen werden toen en later ook gebruikt om er tuinen mee te versieren, als een Hollandse variatie op de Italiaanse en Franse sierbedden gemaakt van mozaïeksteentjes, marmerslag, grind of schelpen. Het waren veelal ronde of stervormige bedden met verschillende patronen van zwartbruine, witte, gebroken witte en helderblauwe glazen kralen in zilverzand.
Naast overzeese handel bestond er in o.a. de Zaanstreek het fenomeen walvisvaart met de verwerking van het walvisvlees in bijvoorbeeld traankokerijen en stijfselmakerijen. Walvisrestanten als botten, ribben en kaken werden soms gebruikt voor o.a. erfafscheidingen en toegangspoorten. De laatste toepassing krijgt ook hier een plek, aan het begin van het centrale pad naar de kralentuin is nu zo’n boog van walviskaken gepland. Of te wel nog een stukje historie dat in ere wordt hersteld.

Een film brengt het creëren van de kralentuin in beeld, zie hier. Nu geen kralen in het zand. Het moet vastliggen, gelijmd dus. De gebruikte kralen hebben overigens de omgekeerde weg gevolgd: waar ze vroeger van hier naar o.a. Indië werden gebracht, komen nu vanuit Indië naar hier.  JH

Symposium Adelsgeschiedenis: Nieuwe beelden van de adel.

Geplaatst op door
Beantwoorden

Nieuwe beelden van de adel.
Het multidisciplinair adelsonderzoek in de laatste decennia.
Symposium van de Stichting Werkgroep Adelsgeschiedenis
Vrijdag 24 mei 2013, Zwolle, Historisch Centrum Overijssel

Op 12 november 2011 organiseerde de Stichting Werkgroep Adelsgeschiedenis een symposium over de stand van onderzoek op het gebied van de (Nederlandse) adelsgeschiedenis in de afgelopen decennia. Bij dat symposium werd met name aandacht besteed aan de historische en sociologische invalshoek. Als vervolg op dat symposium wordt op 24 mei 2013 aandacht besteed aan de belangrijkste andere hulpwetenschappen en hun belang voor de adelsgeschiedenis.

9.45 ontvangst en koffie
10.15 welkom door Redmer Alma, voorzitter van de Stichting Werkgroep Adelsgeschiedenis
10.20 inleiding door de dagvoorzitter, Ben Olde Meierink (St.Wg. Adelsgeschiedenis/NKS)
10.30 prof. dr. Yme Kuiper (R.U. Groningen), Adel tussen feit en fictie. Herinnering en identiteit in historisch – antropologisch perspectief
11.00 prof. drs. Hans L. Janssen, drs. Wendy Landewe en ir. Taco Hermans (NKS/Kastelenlexicon Nederland), 50 jaar kastelen onderzoek in Nederland in een internationale context (aansluitend presentatie van het Kastelenlexicon Nederland)
11.45 vragen en discussie
12.00 lunch
13.00 dr. Elyze Storms-Smeets (R.U. Groningen/Gelders Genootschap), De iconografie van het landschap. Adellijke landgoederen en de Veluwezoom in de 18e en 19e eeuw
13.30 drs. Wim Meulenkamp, Honderd jaar Nederlandse tuingeschiedschrijving
14.00 dr. E. Koldeweij, (RCE), De kern van kastelen en buitenplaatsen. De positie van interieurs en interieur – onderzoek in het Nederlandse erfgoedveld
14.30 thee
15.00 prof. dr. Rudi Ekkart, Recent onderzoek naar adellijke portretten
15.30 Redmer Alma (St.Wg. Adelsgeschiedenis), Heraldiek en memoriecultuur
16.00 slotdiscussie
16.35 afsluiting
16.45 borrel

De kosten voor dit symposium, inclusief koffie, lunch, thee en afsluitende borrel, bedragen € 37,50 per persoon. U kunt zich voor dit symposium aanmelden tot 17 mei 2013 via info@adelsgeschiedenis.nl en de aanmelding is op volgorde van binnenkomst. Het verschuldigde bedrag kunt u overmaken op het ING-rekeningnummer 65.60.463 t.n.v. de Werkgroep Adelsgeschiedenis te Zwolle o.v.v. ‘Symposium 2013’.
Mocht u onverhoopt op het laatste moment door omstandigheden verhinderd zijn deel te nemen aan het symposium, dan is restitutie van de deelnemerskosten alleen mogelijk bij afmelding vóór 17 mei indien de begroting dat toelaat.

Update renovatiewerkzaamheden Het Loo.

Geplaatst op door
Beantwoorden

Even weer wat foto’s (hoog tijd) betreffende de renovatie op Het Loo, na die van
18 feb, 26 feb en 7 mrt.

 
Links: COR-TEN-staal delen waarmee de parterre zal worden opgebouwd.
Rechts: een van de puzzels is gelegd.

 
Links: een stapel ‘modules’ van COR-TEN-staal banden op geperforeerde plaat.
Rechts: de ‘modules’ worden aaneengelegd.


Het ‘fundament’ ligt, inplant van  Ilex crenata ‘Dark Green’ is de volgende stap.

Foto’s: twitteraccount @TuinenHetLoo.

Lezing over Maria Sibylla Merian.

Geplaatst op door
Beantwoorden

Ter afsluiting van de tentoonstelling Leydse Weelde op zondag 5 mei komt Ella Reitsma op veler verzoek terug voor een presentatie over Maria Sibylla Merian (1647-1717). Zij schreef het kleurrijk boek Maria Sibylla Merian & Dochters. Vrouwenlevens tussen kunst en wetenschap. Ook verzorgde zij (inter)nationale tentoonstellingen over het werk dat deze kunstenares achterliet.

Maria Sibylla Merian staat bekend om haar tekeningen waarin de metamorfose van rups tot vlinder gedetailleerd te zien is. Deze tekeningen vormden een zeer belangrijke bijdrage aan de kennis over insecten en over botanie.

Lezing over Maria Sibylla Merian
Zondag 5 mei, 13.00 – 14.00 uur
Museum Boerhave
Lange St. Agnietenstraat 10  Leiden
Toegang op vertoon van een geldig entreebewijs van het museum (geen extra kosten voor de lezing).

Lena Lijstje en het groene tijdschriftenlijstje.

Geplaatst op door
8

Mijn kleindochter is fan van de boekenserie over Lena Lijstje. Lena maakt graag overal lijstjes van want dat maakt haar leven overzichtelijk. En dat kan ik heel goed begrijpen, want ik ben ook gek op lijstjes. Vanmorgen sloeg de schrik me om het hart toen ik in de Bibliotheek van Wageningen UR allerlei tijdschriften doorbladerde en dacht o, o, o, die en die artikelen had ik toch misschien in de laatste Cascade – Nieuwsbrief ook moeten melden. Meestal zie ik alleen de tijdschriften waar ik zelf op geabonneerd ben. En zo zal het jullie allemaal wel vergaan.
Daarom voor nieuwelingen in het vak en omdat ik lang niet alle tijdschriftartikelen via de Nieuwsbrief doorgeef, het volgende interessante lijstje (in alfabetische volgorde) van tijdschriften die je naast de serieuze vaktijdschriften en naast online Nieuwsbrieven beslist toch ook zo af en toe zou moeten doorbladeren.
Voor meer gegevens over uitgevers, kosten, uitgever etc. zie Internet.
Ook kan je dit lijstje gebruiken als mensen vragen welke tijdschriften zullen we benaderen om een aankondiging over het een of ander te doen.
Naast botanische en (kunst)historische vaktijdschriften, tijdschriften en jaarboeken uitgegeven door heel veel historische verenigingen en vriendenuitgaven van buitenplaatsen en musea, en naast de gangbare dag-, week- en maandbladen, schenken de onderstaande bladen geregeld aandacht aan historisch groen:

  • Arcadië: tijdschrift van de Stichting Vrienden PHB;
  • Blauwe Kamer: tijdschrift voor landschapsontwikkeling en stedebouw;
  • Bomennieuws: aktuele informatie uit binnen en buitenland;
  • Bulletin K.N.O.B.: Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond;
  • Cascade: bulletin voor tuinhistorie;
  • De tuinbaas: kwartaalblad van het Gilde van Tuinbazen;
  • Groen: vakblad voor groen in stad en landschap;
  • Groei en bloei: orgaan van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde;
  • Historische woonsteden & tuinen: tijdschrift van de Koninklijke Vereniging der Historische Woonsteden van België;
  • Historisch-geografisch tijdschrift;
  • Kasteelkatern: periodiek van de Nederlandse Kastelenstichting;
  • Porte Folly: Nieuwsbrief van de DonderbergGroep;
  • Saillant, tijdschrift van de Stichting Menno van Coehoorn;
  • Terebinth: tijdschrift voor Funeraire Cultuur;
  • Tuin en Landschap: veertiendaags vakblad voor de groenvoorziening;
  • Tuinjournaal: een periodieke uitgave van de Nederlandse Tuinenstichting over de historie van de tuinkunst.

Heel graag aanvullingen via de “Laat een reactie achter” onder de weblog. CO.

‘Onse Appelhoff’, lezing herinrichting Appelhof Museum De Buitenplaats.

Geplaatst op door
Beantwoorden

(m.n. ook voor een ieder die de lezing op de Cascade RTC heeft gemist).

Op woensdag 24 april 19:30 verzorgt Coen Ballintijn, pomologisch adviseur van Museum De Buitenplaats, een lezing waarbij Verleden, Heden en Toekomst van de Appelhof centraal staan. Onlangs zijn de appelbomen die in de Appelhof stonden verhuisd naar diverse locaties in het land. Eind 2013 krijgen de zelfgeënte bomen, van rassen uit de tijd van het historische Nijsinghhuis, hun definitieve plaats. Het aantekenboekje van Johan Ludolph Nijsingh uit 1716 vormt het uitgangspunt voor deze herinrichting van de nieuwe “oude” appelboomgaard.

De lezing begint om 19:30 uur in het Museumpaviljoen, kaarten à € 2,- zijn verkrijgbaar bij Museum De Buitenplaats. Voor meer informatie: www.museumdebuitenplaats.nl of 050 309 58 18.

Download van een artikel over de herinrichting van de appelhof van het Nijsinghhuis.