Tuinboeken van Hendrik Brantsen (1739-1823) van Lichtenbeek (Arnhem)

Het moge duidelijk zijn dat die oude gedigitaliseerde kranten een heerlijke bron zijn (sorry, misschien al te vaak gezegd). Krantenadvertenties betreffende veilingen van buitenplaatsen zijn zo een voorbeeld. Zo vind je advertenties die details betreffende buitenplaatsen geven, maar ook namen van overleden eigenaren, veilingdata en notarisnamen. Kijk en dan kun je wat gemakkelijker ‘doorschakelen’ naar Notariële Archieven, in dit geval die van het Gelders Archief. En dan vind je vaak wat meer of veel tot heel veel meer. Akten betreffende veilingen en verkoopingen van roerende en onroerende goederen.
Soms een testament, een boedelinventaris of een katalogus van boeken (t.b.v. verkoop) met goed 1000 boektitels naast een stel pakketten, kaarten manuscripten, rariteiten en boekenkasten. Met daarnaast ook nog eens een registratie van (boek)kopers en betaalde prijzen, maar ook de ‘onderliggende’ (boedel)inventarisatie met taxatie is bewaard gebleven. De laatste heeft volgens mij meer titels dan de katalogus, en in ieder geval een vaak uitgebreidere beschrijving. Het betrof overigens het bezit van Hendrik Brantsen (1739-1823), eigenaar van Lichtenbeek bij Arnhem.

Uit de lange lijsten heb ik deze titels van tuinboeken (oké, met een enkele toevoeging) opgepikt, u herkent snel genoeg welke werken het betreft:
Knoop over vruchten en gewasschen met gekleurde platen
Aanmerkingen over landhuizen en lusthoven met platen 1737
Ideen, magazin für Liebhaber von Gärten 3e heft
Wandelingen in de ommestreken der stad Arnhem 1820
Martinet kachegismus der natuur, vier deelen, met platen 1778
Kops, magazijn van Vaderlandschen landbouw zes deelen Haarlem 1804-1814 & andere landbouwkundige werken van Kops
Uilkens, landbouwkundige almanak, over 1809 en 1811
Le gentilhomme Cultivateur, seize tomes, Paris 1761
Burger – Boer – of Land-Edelman, eerste en derde deel, Amsterdam 1761
Chomel, huishoudkundig handboek, vier deelen met gekleurde platen compleet Amsterdam 1800
Van Oosten, Nederlandsche bloemhof, aldaar 1700
Almanack der Hoveniers, Amsterdam 1772
Gentman, tuin-catechismus, Utrecht 1783
Hoveniers zakboekje, Leijden 1794
Loosjes, het Hout of Boschgedachten, met platen 1793
Topografische kaart van de omstreken van Arnhem, door Dibbets 1821
Kaart van Beekhuizen, door Willemsen

Jan Holwerda

Pagina met bovenaan enkele van de tuinboeken, uit de Notariële Archieven van het Gelders Archief.
Foto’s: Jan Holwerda

Facebooktwitterlinkedinmail