Bericht van De Wiersse

Verschillende mensen stuurden een mail naar Cascade en verwezen naar een bericht van De Wiersse dat op Linkedin en Facebook staat.

(OVERGENOMEN)

De grootste onzichtbare bedreiging voor landgoederen is het verdwijnen van informele oplossingen. Anders dan klimaatverandering, die overal op het landgoed zichtbaar is, zit deze bedreiging verborgen in kantoren, papierwerk en vertraging.
Generaties lang konden plekken als De Wiersse blijven bestaan omdat er lokaal en praktisch oplossingen werden gevonden: met overgeleverde kennis, een timmerman of schilder uit het dorp, een bosbaas die iedere sloot en boom kende, en reparaties die werden uitgevoerd voordat ze rapporten werden.
Veel van die wereld is verdwenen, en niet helemaal ten onrechte. Veiligheid is belangrijk. Onderzoek is belangrijk. Vergunningen en goede procedures bestaan allemaal met een reden. Wij zijn een stichting die werkt voor het algemeen belang, en die verantwoordelijkheid nemen we serieus.
Maar het opgetelde effect is groot. Steeds vaker wordt van landgoederen verwacht dat ze functioneren als grote instellingen, terwijl hun inkomsten nog steeds horen bij een ouder en kwetsbaarder model.
Dit is niet alleen financieel van belang, maar ook gevoelsmatig. De ziel van een plek zit voor een deel juist in het informele: praktisch oordeel, kleine reparaties, lange relaties en de mogelijkheid om te handelen voordat een probleem een proces wordt. We willen dat De Wiersse verantwoordelijk, zorgvuldig en professioneel is, maar niet zakelijk of institutioneel aanvoelt.
Want wat vroeger een reparatie was, is nu een procedure. Een boom wordt een onderzoek, een pad een aansprakelijkheidsvraag en een brug een technisch rapport. Daken, muren, sloten of hekken vragen om rapporten, advies, toestemming en veel geld voordat het praktische werk kan beginnen.
De kosten staan niet in verhouding tot de inkomsten. Aannemers, adviseurs, onderzoeken, verzekeringen, materialen, machines en veiligheidsmaatregelen zijn allemaal sterk duurder geworden. De inkomsten niet. En geen enkele regel, instantie of eis is op zichzelf de schuldige. Het probleem zit in de stapeling: laag op laag, ieder op zichzelf verdedigbaar, maar samen gevaarlijk zwaar.
Historische landgoederen worden vaak besproken alsof ze vanzelfsprekend blijven bestaan. Dat is niet zo. Ze lijken tijdloos omdat er zoveel compromissen en lokale kennis nodig zijn om ze bij elkaar te houden. De tentoonstelling The Destruction of the Country House van het Victoria and Albert Museum uit 1974 liet zien wat er gebeurt wanneer langdurige druk niet op tijd serieus wordt genomen; we moeten niet denken dat zulke verliezen alleen tot het verleden behoren.

Het Zegepralent Kennemerlant

Het ongedateerde Het Zegepralent Kennemerlant valt met verschillende jaren te vinden, veelal van 1729 tot 1732. In de lopende tekst van het tweede deel valt in ieder geval nog het jaar 1732. Dus het is op z’n vroegst in dat jaar verschenen. En net liep ik (op zoek naar wat anders) tegen een advertentie uit 1732 aan, als een soort van bevestiging: ‘wordt uytgegeven, het eerste en twede deel van het Zegenpralend Kennemerland‘. Heel leuk ook het woordgebruik voor een en ander: ‘drooge en natte kommen, vyvers, parterres, doolhoven, starrebosschen, menageriën, lanen, hagen amfithiaters sallons, arken triumfael, Turkse tenten, en andere cieraden na ’t leeven geteekent
Jan Holwerda

Amsterdamse courant 22-05-1732

Een eeuw parken en architectuur | De Van Lunterens, kwekers en architecten naast de Domtoren, 1803-1910

(OVERGENOMEN)
Het leest als een sprookje: dankzij een onverwachte erfenis kon de jonge tuinknecht Hendrik van Lunteren de bloem- en boomkwekerij ‘Flora’s Hof’ stichten aan de voet van de Domtoren. De succesvolle onderneming vormde de thuisbasis van drie generaties Van Lunteren, die gedurende de negentiende eeuw tot de landelijke top van de horticultuur en (landschaps)architectuur behoorden.
Hun oeuvre is gerelateerd aan de grote thema’s uit de negentiende eeuw. Vanuit een sterke maatschappelijke betrokkenheid zetten zij zich echter minstens zozeer in voor de verbetering van de leefomstandigheden van ‘minvermogenden’. Vanuit verschillende invalshoeken belicht dit boek deze ten onrechte vergeten familie en hun belangrijkste werken als architecten en landschapsontwerpers.

Dominique Vermeulen en Michiel Plomp, Een eeuw parken en architectuur. De Van Lunterens, kwekers en architecten naast de Domtoren, 1803-1910, Zutphen 2026, ISBN 9789462498549, 280 p., € 34,99 Bestellen

boek inkijken
Podcast Oud-Utrecht: een gesprek met Dominique Vermeulen, opgenomen aan de Donkere Gaard in het oude woonhuis van Van Lunteren en in Flora’s Hof, hun kwekerij.