Betreffende paragraaf in het reisverslag uit 1812.

In juli 2021 leverde Jos van Berkum de bijdrage ‘Een sierkluizenaar in beeld’, over de hermitage of sierkluis en de heremiet of kluizenaar op buitenplaats Sparrendaal te Driebergen-Rijsenburg, én het schilderij ervan (zie hier). In PorteFolly nr. 51 van de Donderberggroep verscheen een veel uitgebreider artikel (staat nog niet online).

Net kom ik in een reisverslag uit 1812 een bezoekje met vermelding van de heremitage en heremiet tegen:

‘… gingen wij op Sparrendal de plaats van Oosthuizen wandelen, bezogten de Heremiet, zynde een man van 75 jaaren, een Duitscher weleer soldaat en ook knecht in een klooster geweest, welke bij V. Oorth: om een aalmoes vragende, door hem toegestaan wierd om de heremitage op die in welke te voren een beeld was, te bewonen en voor heremiet te speelen: hij verhaald dat hij daar bestendig zijn verblijf houd behalven des winters, doch het schijnt dat hij meest al des nagts in het gewezene kamp, nu Austerlitz, zijn intrek neemt. De zoo genaamde heremitage levert weinig bijzonders op.‘

Jan Holwerda

De Kluizenaar of Eremiet, schertsfiguur i.h. Rijsenburg’s Bos (Driebergen-Rijsenburg)

Ter veiling, een ontwerp voor buitenplaats Lusthof te Kralingen (Rotterdam), van de hand van J.D.Z. (Jan David Zocher jr), gedateerd 1837. Toen was Pierre Jean Marie Fauchey (1792-1865) eigenaar. De buitenplaats bestaat niet meer, de naam Lusthofstraat herinnert er nog aan. Na verervingen brengt de huidige eigenaar van het ontwerp ter veiling.
Zie hier voor het lot, meer foto’s en de mogelijkheid om in te zoomen.

Het bestuur van Stichting Tuinhistorisch Genootschap CASCADE heeft haar donateurs middels een via mail verstuurde uitnodiging geïnviteerd voor de Cascade MidZomerNacht bijeenkomst. Deze zal plaatsvinden op vrijdag 21 juni 2024 op Landgoed Baest te Oostelbeers, gemeente Oirschot, website. Wij worden ontvangen in de Eikehoef, Dr. Jan van de Mortellaan 3, Oostelbeers. (Parkeren is mogelijk bij de Eikehoef en op de parkeerplaats bij de Dr. Jan van de Mortellaan.)

Voor meer, zie de uitnodiging die u is gemaild (op 18 mei 2023, nog niet ontvangen? dan even een mail naar info@cascade1987.nl).

Klik hier voor het aanmeldformulier en de details.

Wij hopen op een prachtige MZN met veel Cascade-vrienden!
het Cascade-bestuur

Het Bestuur van Cascade heeft op 2 mei 2024 te Amersfoort de Jaarrekening Cascade 2023 vastgesteld en getekend en het Jaarverslag Cascade 2023 vastgesteld. Zojuist is op webpage Over bestuur/Cascade het Jaarverslag 2023 geplaatst. Of klik hier.

Monique van Hattem-de Tombe wordt de nieuwe secretaris van Cascade.
Monique Wolak is teruggetreden als secretaris onder dankzegging aan haar voor de aan Cascade bewezen diensten.

(Informatie van Carien Kremer, conservator Landgoed Fraeylemaborg)

Door de bomen
Het park van de Fraeylemaborg
Expositie 30 maart – 22 september 2024

De tentoonstelling begint met de grote lijn van de geschiedenis, en gaat dan over op het behoud (wat zijn de keuzes die gemaakt worden in het beheer) en de beleving van het park (denk aan herinneringen van bewoners en omwonenden, maar ook de grote zendingsfeesten uit het begin van de vorige eeuw komen aan bod en het verhaal van ‘de kinderboom van Slochteren’.
Wat het materiaal betreft, het is een combinatie van archiefmateriaal (reproductiekaarten uit 1791 en 1821, maar ook de Roodbaard schets van het achterpark uit het familiearchief, lijsten met bollen, bomen en zaden geplant in de vroeg 19e eeuw), film (houthakken in het park in de jaren ’50, en een nieuwe film waarin het beheer wordt besproken).
Tot slot ook beeldende kunst: Fraeylema specifiek zoals Anco Wigboldus, Nico Bulder, maar ook van hedendaagse Slochter kunstenaars Wilco van der Laan en Adri Wolters. Daarnaast schilderijen, etsen en tekeningen rond het thema, zoals van Theo van Hoytema, Reinder Homan. Onder beleving is bijvoorbeeld ook het schilderij van P. J. Lutgers opgenomen, het nachtelijke vuurwerk voor de buitenplaats Hoffwerk, recentelijk besproken in Het Buiten.

De tentoonstelling is in het Koetshuis, en goed te combineren met een wandeling door het park of een bezoek aan de Fraeylemaborg. Zie ook hier.

Kasteel Rosendael, Cascade excursie 2015

(OVERGENOMEN van Nederlandse Kastelenstichting)
Het park van het omstreeks 1300 gebouwde kasteel Rosendael wordt gesierd door een aantal indrukwekkende tuindecoraties, waaronder waterlopen, bedriegertjes, een cascade, een theekoepel en een enorme grotachtige schelpengalerij. Daniel Marot (1661-1752) leverde het ontwerp voor verschillende van deze tuindecoraties, die zijn geplaatst rond 1720 onder de toenmalige heer van Rosendael, Lubbert Adolph Torck. Ook was Marot in deze periode betrokken bij de decoratie van het interieur van het kasteel. Zo’n dertig jaar eerder, toen Rosendael nog in het bezit was van Jan van Arnhem, had Marot bovendien het ontwerp geleverd voor een statig jachtpaviljoen voor koning-stadhouder Willem III dat vanuit de wijde omgeving zichtbaar was.

Tijdens het college op locatie (kasteel Rosendael) op zondag 26 mei zal Doris Hattink, zelfstandig onderzoeker naar het leven en werk van Daniel Marot, een lezing geven over Marot en zijn ontwerpen voor kasteel Rosendael.

Het programma op 26 mei:
11.30 – 12.00 uur      inloop en koffie in de oranjerie van kasteel Rosendael
12.00 – 13.00 uur      lezing door Doris Hattink

Na afloop zijn het kasteel (tot 15.00) en het park (tot 17.00 uur) op eigen gelegenheid te bezoeken. Doris Hattink is aanwezig voor nadere uitleg of vragen.

Voor houders van de Museumjaarkaart of donateurs van Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK) is de prijs van deze lezing € 20,-. Heb je geen Museumjaarkaart en ben je geen donateur van GLK, dan komt er € 10,- bij voor de entree van kasteel en park (Dit is een gereduceerd tarief, normaal kost de entree €14,50).

Aanmelding voor deze bijzondere lezing kan hier.

Ontwerp koepel Rosendael ‘Daniel Marot fecit’

(OVERGENOMEN)
Het Volkspark van Enschede is van ons allemaal. Ooit geschonken aan de stad vanuit particulier initiatief ter bevordering van onderwijs, volkswelvaart en beschaving.Een levend kunstwerk dat een inspiratiebron werd voor andere parken verspreid door heel Nederland. In deze rijk geïllustreerde biografie volgen we de geschiedenis van dit eerste volkspark van Nederland. Wat waren de achterliggende idealen? Hoe is het park veranderd sinds de opening in 1874 en wat vertelt dat over ons zelf, de stad en de betekenis van het park voor de generaties voor ons. Het verhaal van het Volkspark van Enschede begint in de jaren vijftig van de negentiende eeuw als fabrikantenzoon Hendrik Jan van Heek uit Enschede met vrienden de eerste wereldtentoonstelling in Londen bezoekt. Door hun zakelijke contacten met Engeland groeit het besef dat het schrikbeeld van de Engelse textielsteden Twente bespaard moet blijven en langzaam rijpt bij Hendrik Jan het idee om na zijn dood een park aan de stad te schenken ‘tot nut van de fabrieksarbeiders’. Een revolutionair idee en een mijlpaal in de sociale geschiedenis van Nederland.
In acht hoofdstukken volgen we de geschiedenis van het Volkspark van tekentafel tot het heden. We lezen over het ontwerp van tuinarchitect Dirk Wattez, de feestelijkheden rondom de opening en de indrukken van de eerste bezoekers. We zien hoe het park meegroeit met Enschede. Er kwam een sportpark, er werden grote tentoonstellingen in het park gehouden en bijna had het Rijksmuseum Twenthe in het Volkspark gestaan. Op basis van uniek nieuw bronmateriaal volgen we de tuinmannen en de restauranthouder in de moeilijke jaren dertig en veertig als de toren wordt gesloopt, het park meerdere bombardementen overleeft, wordt gevorderd door de SS en tot op het bot wordt uitgekleed.
Net als Enschede veert ook het Volkspark met ongekende veerkracht op na de oorlogsjaren. Nog een maal schittert het park in de jaren vijftig en zestig als centrum voor een reeks van grote internationale tentoonstellingen en wordt er fors gemoderniseerd. Daarna wordt het stil. Snode plannen om een weg dwars door het park aan te leggen worden maar net voorkomen. Het vormt een keerpunt in het denken over groen in Enschede. Net als de stad moet ook het Volkspark zich opnieuw uitvinden en dat lukt!
Op het moment dat het Volkspark bijna honderdvijftig jaar oud is dient de volgende transformatie zich aan. Klimaatverandering, stedelijke verdichting. De roemruchte geschiedenis van het park biedt de inspiratie om vol vertrouwen in te zetten op een ambitieuze koers ‘Door met Wattez’.

Hoor en zie de auteur en landschaphistoricus Gerrit van Oosterom en Quirine van Heek, lid van het Commissie van Beheer van het park, die te gast waren bij 1Twente, klik hier.

Gerrit van Oosterom, Het Volkspark. Biografie van het eerste volkspark van Nederland, ISBN 9789462625617, 232 pp. € 34,50

(OVERGENOMEN)
In deze nieuwe reeks van vier webinars, georganiseerd door de Steunpunten Cultureel Erfgoed vanuit het Gelders Genootschap en Het Oversticht, duiken we in de wereld van het historisch groen. Oftewel groen erfgoed, dat als belangrijkste kenmerk heeft dat het voor een groot deel uit levend materiaal bestaat. Wat verstaan we precies onder historisch groen en hoe ga je ermee om?

1. Historisch groen, een introductie | 21 mei 16.00-17.00 | Patricia Debie
2. Historische landschapsecologie en groen erfgoed als basis voor actuele opgaven | 28 mei 16.00-17.00 | Harm Smeenge en Marieke van Zanten
3. Funerair erfgoed, behoud en beheer | 11 juni 16.00-17.00 | Leon Blok
4.Stedelijk groen, bijdrage aan huidige opgaven | 25 juni 16.00-17.00 | Elyze Storms-Smeets

Voor uitgebreidere beschrijving en aanmelden, zie hier.

(OVERGENOMEN)
De invloed van Mien Ruys op de tuin- en landschapsarchitectuur is niet te onderschatten. Ze wist op indrukwekkende manier de tijdgeest te vangen in haar vele tuinontwerpen en maakte, als een van de eerste vrouwen, naam als tuinarchitect. Daarnaast deelde ze haar kennis om zoveel mogelijk mensen aan het tuinieren te krijgen. De tuinen in Dedemsvaart waren gedurende haar leven haar proeftuinen, waar ze tal van ideeën uitprobeerde en verfijnde. Haar eerste experiment, de Verwilderingstuin, legde ze aan in 1924 en dat was nog maar het begin.

De tuin is een proces laat de ontwikkeling van het levenswerk van Mien Ruys zien. Aangevuld met schitterende foto’s, historisch beeldmateriaal, tuinontwerpen en beplantingsplannen is dit boek relevant voor zowel tuin- en landschapsarchitecten als tuiniers van alle niveaus.

Conny den Hollander is tuin- en landschapsontwerper, hoofdtuinvrouw van de Tuinen Mien Ruys en schrijft voor Onze Eigen Tuin. Ze is dagelijks aan het werk in de dertig proeftuinen in Dedemsvaart en weet als geen ander hoe innovatief en bruikbaar de ontwerpen van Mien Ruys nog altijd zijn, nu en met het oog op de toekomst.

Conny den Hollander, De tuin is een proces. 100 jaar Tuinen Mien Ruys, ISBN: 9789464711080, €39,90, 286 pp. Inkijken.

(OVERGENOMEN)
Ruim 100 jaar geleden bouwde Jan Jacob Luden een markant jachtslot bovenop de Mookerheide bij Heumen. Daarmee begint de roerige geschiedenis van Landgoed Mookerheide. Dit boek neemt je mee op een tijdreis: het ontstaan van de stuwwallen, het unieke jugendstilontwerp van de gebroeders Leeuw, de functie van hoofdkwartier in de Tweede Wereldoorlog, de komst van de zusters van Bethanië, de overdracht aan Natuurmonumenten en de recentelijke restauratie van het jachtslot. Dit alles geïllustreerd met honderden prachtige foto’s en tekeningen. Interviews met betrokkenen van vroeger en nu brengen het verhaal van het landgoed tot leven.

Landgoed Mookerheide in een notendop:
– Voor Nederland uniek jugendstiljachtslot
– Op een landgoed van 150 hectare
– Met historische kassen en parkaanleg

Anno nu een bruisende plek door de samenwerking tussen diverse ondernemers en een startpunt voor prachtige wandelingen in de natuur van het Rijk van Nijmegen

Landgoed Mookerheide, een veelzijdig verblijf, €32,50, 256 pp. Hier te bestellen.