Volkstuin Hofwijck te Amsterdam


Tuintje van den Heer M. Romers  Bron: Onze Tuinen 16 (1921/1922), p. 102

Bladerend door de 16e jaargang van Onze Tuinen kwam ik deze foto’s tegen. Gewoon leuk om even te scannen en te delen.
Jan Holwerda


Rotstuintje van den Heer van Walen  Bron: Onze Tuinen 16 (1921/1922), p. 103


Borderbeplanting in het tuintje van den Heer C. Staby  Bron: Onze Tuinen 16 (1921/1922), p. 117


Tuintje van den Heer W. Hartkamp  Bron: Onze Tuinen 16 (1921/1922), p. 118

Facebooktwitterlinkedinmail

Kaart van de buitenplaats Horssen


Kaart van de buitenplaats Horssen  Bron: Gelders Landschap & Kasteelen, collectie Kasteel Rosendael

Geldersch Landschap & Kasteelen kent zeven opengestelde kastelen. De collectie van deze kastelen is (deels?) gefotografeerd en met beschrijving online gezet op Collectie Gelderland, zie hier. Eerder werd het tuinhuisontwerp van Piet Wattez al naar voren gebracht, zie het bericht van 8 januari 2018. Maar ga vooral zelf bladeren en kijken in de Collectie Gelderland. Kijken naar portretten, tekeningen, foto’s, voorwerpen, architectuurtekeningen, kaarten, tuinontwerpen enz .

Bovenstaand een van de kaarten, die van de buitenplaats Horssen, te Horssen, ten westen van Nijmegen. Mij alleen bekend uit Het Land van Maas en Waal (1986) van A.G. Schulte (online). In dit boek staat een kleine matig weergegeven zwart-wit afbeelding (blz 139) met als onderschrift: Kopie van een plattegrondtekening met de parkaanleg rond het Huis Horssen. r.a.g., Arnhem. Die afbeelding is in latere rapporten in weer nog slechtere kwaliteit opgenomen. En nu duikt een kleurenexemplaar op dat mogelijk het origineel is.

Het hoofdhuis in de as van de oprijlaan werd in 1869 gesloopt. De verder naar het westen gelegen dienstgebouw/boerderij/rentmeesterwoning werd verbouwd tot landhuis waarbij de smalle oostelijke zijgevel werd opgesierd tot voorgevel. Online kun je lekker op de kaart inzoomen en allerlei details vinden. Al die vroeg landschappelijke terreindelen binnen de oudere geometrische structuren! De formele lanen met beplanting in driehoeksverband, de vijverpartijen, het sterrenbos, de moestuin met de slingerpaden bij het dienstgebouw, slingerpaden op het langwerpige eiland enz. Enne inzoomen kunt u hier of direct groot.
Jan Holwerda


Tot landhuis verbouwde dienstwoning/boerderij/rentmeesterswoning


Terugblik, vanaf huiszijde, over de verlandschappelijkte oprijlaan

Facebooktwitterlinkedinmail

Archeologica Naerdincklant met Verdwenen buitenplaatsen en kastelen

Met het recente Cascade Symposium/RTC ‘Verdwenen tuinen in Nederland en hun beleving door tijdgenoten’ van 24 maart in het achterhoofd, even een verwijzing naar een vorig jaar verschenen nummer van Archeologica Naerdincklant, over ‘Verdwenen buitenplaatsen en kastelen’. Ook omdat dit nummer online valt in te zien en zelfs te is downloaden. Te vinden op o.a. docplayer.nl, klik hier.

Facebooktwitterlinkedinmail

Vormentaal?


Uitsnede Buitenplaats Buite Rust te Soeterwoude (1794), Pieter van Campen
Bron: Erfgoed Leiden


Uitsnede deelontwerp voor tuin, vermoedelijk Huis te Heemstede (Heemstede, 1750-1800)
Bron: Noord-Hollands Archief


Uitsnede Hofsteede en landereyen … toebehoorende aan Willem Gideon Deutz (‘De Eult’, Baarn, 1745), J. Perk  Bron: Koninklijke Verzamelingen

Dat heb je wel eens. Ze lijken niet op elkaar, hebben niets met elkaar te maken en toch doet de een aan de ander denken. Het is waarschijnlijk die opeenvolging van 3 (tot 4) vormen na elkaar. Gewoon mooi om even te laten zien, niet meer dan dat.
Jan Holwerda

Buitenplaats Buite Rust te Soeterwoude (1794), Pieter van Campen
Bron: Erfgoed Leiden

Deelontwerp voor tuin, vermoedelijk Huis te Heemstede (Heemstede, 1750-1800)
Bron: Noord-Hollands Archief

Hofsteede en landereyen … toebehoorende aan Willem Gideon Deutz (‘De Eult’, Baarn, 1745), J. Perk
Bron: Koninklijke Verzamelingen

Facebooktwitterlinkedinmail

Tuinen van Paleis Het Loo. Traditie en vakmanschap

OVERGENOMEN (verschijnt in april)

Paleis Het Loo, gelegen aan de rand van Apeldoorn, is aan het eind van de 17de eeuw gebouwd als jacht- en zomerpaleis voor de Oranjes. De barokke tuinen zijn het symbool voor vorstelijke pracht en praal; ze speelden daarom een belangrijke rol in het sociale en maatschappelijke leven van vroegere bewoners.

De aanleg en de veranderingen in de tuinen en de bijzondere bloemen, waterwerken en tuinbeelden komen in het boek aan de orde. Ook geven de auteurs een kijkje achter de schermen: het onderhoud door de seizoenen heen én de mensen die in de tuinen werken.

Met prachtige foto’s, die speciaal voor dit boek zijn gemaakt, is dit complete overzicht van de tuinen van Paleis Het Loo een lust voor het oog voor zowel de tuinliefhebber als de geïnteresseerde in de geschiedenis van Paleis Het Loo. Het boek is voorzien van een Engelse samenvatting. De fotobijschriften zijn tweetalig.

Karlien Dijkstra, Renske Ek en Willem Zieleman, Tuinen van Paleis Het Loo. Traditie en vakmanschap, ISBN 978 94 6262 173 2, 128 pp., € 22,50

Facebooktwitterlinkedinmail

Tuinlieden, even stil staan


Tuinlieden op de buitenplaats Veldzicht (Middelburg, 1898-1902)
Zeeuws Archief

Voorjaar!! Ook zij hebben er zin in, maar nog even stilstaan voor een plaatje.
Jan Holwerda


Tuinpersoneel van Rust en Vreugd (Wassenaar, ca. 1900)
Gemeentearchief Wassenaar


Tuinpersoneel van Middachten (De Steeg, 1920-1940)
Gelders Archief


Buitenzorg (Baarn, 1930)
groenegraf.blogspot.nl


Tuinpersoneel van Huize De Sonnenberg (Oosterbeek, voor 1918)
Heemkunde Renkum


Notaris op Steenweg 51 Waardenburg
www.onbekendinnederland.nl

Personeel van Bisdom van Vliet (Haastrecht, ca. 1900)
Museum Bisdom van Vliet


De tuinploeg van Clingendael (Wassenaar, 1910)
Met dank aan Joost S.H. Giekes

De tuinmannen rondom tuinbaas Lefèbre (midden, met baard), aan de westzijde van het voormalige koetshuis van Landfort (Megchelen, ca. 1900)
Het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers

Facebooktwitterlinkedinmail

Bijzondere vermelding Nederlandstalige René Pechèreprijs 2017

Afgelopen zaterdag vond de prijsuitreiking van de Nederlandstalige René Pechèreprijs 2017 plaats. De laureaat van de vierde editie van deze prijs, die tweejaarlijks een kwaliteitsvol in het Nederlands geschreven boek over tuinkunst en / of landschapsarchitectuur bekroont, werd die middag bekend gemaakt.

De genomineerden waren:
Anne Mieke Backer, Er stond een vrouw in de tuin. Over de rol van vrouwen in het Nederlandse landschap, 2017
Martin van den Broeke, Het pryeel van Zeeland, 2016
Arinda van der Does en Jan Holwerda (red), Tuingeschiedenis in Nederland II. Denken en doen in de Nederlandse tuinkunst 1500-2000, 2016
Marc Hendriks, Martine bakker, et al., Landschapsarchitectuur en Stedenbouw. Blauwe Kamer jaarboek 2016, 2016
Leo den Dulk, Mien Ruys. Tuinarchitect. Zoeken naar de heldere lijn. De complete biografie, 2017

De winnaar was Anne Mieke Backer met Er stond een vrouw in de tuin.
Ons Cascade boek Tuingeschiedenis in Nederland II kreeg een bijzondere vermelding!

Nog even uit het nagekomen persbericht: ‘De jury heeft met de nominatie van ‘Tuingeschiedenis in Nederland, deel II’ een statement willen maken: hoed af voor het Tuinhistorisch Genootschap CASCADE dat op vrijwilligersbasis werkt. Het Genootschap is er andermaal in geslaagd om een deel van de tuingeschiedenis van Nederland te boek te stellen, gefinancieerd te krijgen, auteurs van kwaliteitsvolle artikels te vinden, de eindredactie te verzorgen en verzorgd uit te geven. Een inspanning van alle uitgevers die niet genoeg kan benadrukt worden, maar die misschien nog meer geldt voor een vrijwilligersorganisatie.’ Hier het complete persbericht.

Facebooktwitterlinkedinmail

Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen en Actueel Hoogtebestand Nederland


Park van Kasteel van Leeuwergem, niet ver van Zottegem

Onderzoeken naar de ontwikkelingsgeschiedenis van tuinen, parken en landschappen gaan tegenwoordig denk ik standaard gepaard met het bekijken van kaarten op basis van Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN). Deze leveren vaak prachtige en frequent ook verrassende beelden.
In het bericht over Handleiding voor het beheer van historische dreven en wegbeplantingen (zie hier) was de hint: Kijk ook zelf nog even naar de andere publicaties van het agentschap Onroerend Erfgoed (Vlaanderen), dat doet u hier.

Eigen hint opgevolgd en even gebladerd door het rapport Het gebruik van laseraltimetrische gegevens en het Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen in het kader van archeologisch en landschappelijk onderzoek. Een mond vol voor wat ik maar werken met de Vlaamse AHN noem. In het rapport staat een prachtig voorbeeld van een park, het park van Leeuwergem, niet ver van Zottegem. Zo mooi, zeker naast de kaart uit 1786-1789, dat je haast denkt ‘Niet aanzitten, afblijven!’


Plan van het ‘casteel van Leeuwerghem’, 1786-1789

Die gedachte is een kleine stap naar iets wat ook naar voren komt op AHN kaarten. Toen de eerste AHN viewer er was was je uren aan het dwalen door Nederland (en nog). Zoekend naar lijnen, vlakken, structuren, ‘rare punten’ enz enz. En dan met name bij landgoederen, buitenplaatsen, bossen, natuurgebieden, heiden e.d. Daarbij kwam ik rare stroken van rechthoekige vlakken tegen, als op onderstaande afbeelding, die me in eerste instantie niets zeiden. Tot ik de luchtfoto van dezelfde locatie bekeek. Heide. En dan is het snel duidelijk want we weten al langer dat grootschalig machinaal plaggen onder andere leidt tot het verdwijnen microreliëf. Dat effect valt niet duidelijker te illustreren.
Jan Holwerda


AHN beeld van een heideveld op de Veluwe

Facebooktwitterlinkedinmail

Kennisbijeenkomst/symposium Vermaaksarchitectuur

Op vrijdag 6 april zal De DonderbergGroep samen met Heemschut de kennisbijeenkomst Vermaaksarchitectuur in pretpark De Waarbeek (Hengelo) houden.

Al vanaf de Romeinse tuinkunst met kunstige hydraulische waterwerken, de enorme volières van Varro, Naumachia’s dient de tuin tot plezier, welbehagen, genot, vertier…. , kortom vermaak. Een architectuur met een grote variatie aan stijlen en gebouwtypes. Het zijn vooral de gebouwen op de negentiende-eeuwse tentoonstellingsterreinen, kermissen, en luna-, attractie- of pretparken die nu de aandacht trekken. Een vorm van erfgoed, maar wel een ondergeschoven vorm?

DonderbergGroep en Heemschut houden daarom een kennisbijeenkomst/symposium om de aandacht te vestigen op vermaaksarchitectuur. Deze dag in De Waarbeek levert een vogelvlucht door dit thema op én een uniek inkijkje achter de schermen van een historisch pretpark in bedrijf.

Vermaaksarchitectuur, een introductie op een ondergeschoven thema
vrijdag 6 april, 11.00- 17.00
pretpark De Waarbeek, Twekkelerweg 327, Hengelo | www.waarbeek.nl

Er wordt voor vervoer heen en weer naar station Hengelo en lunch gezorgd. De kosten bedragen voor leden van Heemschut en de Donderberggroep 20 euro. Voor niet-leden 30 euro. U kunt zich aanmelden via info@heemschut.nl. Graag vermelden of u gebruik wilt maken van het busvervoer vanaf station Hengelo.

Voor het programma en alle details zie hier.

Facebooktwitterlinkedinmail

Boekenweek 2018: Artis-favorieten

OVERGENOMEN

De Boekenweek heeft dit jaar als thema ‘Natuur’. Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam die de historische bibliotheek van Artis als werkterrein hebben, presenteren in deze week hun favorieten uit de Artis Bibliotheek. Met op vrijdagavond een feestelijk Open Podium en BLOEMENBAL.

De leden van de UvA-onderzoekswerkgroep ‘Natura Artis Magistra’ onderzoeken op alle mogelijke manieren de interactie tussen cultuur en natuur. Tijdens de Boekenweek presenteren dagelijks twee leden van de onderzoeksgroep hun favoriete boek uit de Artis Bibliotheek van de UvA. Het oudste boek is uit 1485, het jongste uit 2002. Er zijn twee presentaties van 15 min per dag, met aansluitend een gesprekskwartier.
Van maandag 12 maart tot en met vrijdag 16 maart, van 17.00-18.00 uur.
Alle lezingen en verdere details zijn hier te vinden.

Facebooktwitterlinkedinmail