Van de website van Waanders Uitgevers : De kasteeltekeningen van Abraham Rademaker, Willem Beelaerts van Blokland en Charles Dumas, ISBN 90 400 9114 5, xe2x82xac 39,95

Abraham Rademaker was de belangrijkste topografische kunstenaar uit het eerste kwart van de achttiende eeuw. Tijdens zijn leven heeft hij duizenden tekeningen en prenten vervaardigd, waaronder een afzonderlijke reeks tekeningen van Nederlandse kastelen die zowel in welstand als in vervallen staat zijn afgebeeld. Zo’n 350 van deze kasteeltekeningen komen uit particulier bezit en zijn nooit eerder gepubliceerd. In dit boek, dat ter gelegenheid van het Jaar van het Kasteel is uitgebracht, worden deze nog onbekende tekeningen gepresenteerd en samengebracht met Rademakers overige kasteeltekeningen uit dezelfde serie, die zich inmiddels in vele binnen- en buitenlandse collecties bevinden. In totaal gaat het om zo’n zevenhonderd tekeningen, die bijna vijfhonderd verschillende kastelen in beeld brengen. Alle vellen met tekeningen worden uitvoerig besproken, terwijl achterin het boek van elk kasteel een korte biografie met literatuuropgave is opgenomen.

Nu al wat meer zien van Abraham Rademaker? Kijk dan eens op Ursicula : literatuur in facsimile, van de Faculteit der Letteren van de Universiteit Leiden met bv Hollands Tempe  (1728),  Arkadia aan de Amstel  (1730) en Rhynlands fraaiste gezichten  (1732).

En klik hier  om meer over  Abraham Rademaker te lezen.  JH

Recensie Boerenerfgoed  Het boerderijenboek van Voorschoten en Wassenaar. De auteurs Carla Scheffer en Robert van Lit – zij noemen zich bescheiden ‘de samenstellers’ omdat nog zeven andere personen bijdragen verzorgden – hebben een indrukwekkende prestatie geleverd: een lijvig  en opvallend rijk geïllustreerd boekwerk (383 blz.), met een overstelpende hoeveelheid perfect geordende informatie.

Het boek komt precies op tijd uit, want juist de laatste tijd vragen de media aandacht voor de verloedering van het Nederlandse landschap door de wildgroei van zielloze bedrijfsterreinen en priegelige nieuwbouwwijken die klaarblijkelijk ongecoördineerd en willekeurig geparachuteerd worden in het ons omringende cultuurlandschap. Door daar indringend op te wijzen is het belang van dit boek al verzekerd. En het Nederlands landschap wordt immers voor een belangrijke mate bepaald door de agrarische ontwikkeling door de eeuwen heen. En de boerderijen wederom vormden maar al te vaak de oorsprong van een fraaie buitenplaats. Het boek legt aan de hand van overzichtskaarten minutieus vast waar boerderijen zijn verdwenen, en welke nog bestaan; de laatste gelukkig nog (!) ruim in de meerderheid. Het belang van zulk een registratie is, zeker met het oog op de toekomst, evident.

Ogenschijnlijk heeft het boek slechts locale betekenis. Dat beeld is echter niet correct, omdat het daarnaast nog een schat aan informatie bevat, zoals alleen al de beschrijving van de ontwikkeling van de kuststreek vanaf de ijstijd, de ontwikkeling van boerderijen en hun positie in het land bepaald door de geologie en grondsoort, de toegepaste bouwtechnieken, de naamgeving. Daarnaast zijn er interessante hoofdstukken over onder andere hooibouw en gereedschappen, de bereiding van boter en kaas, kruidenteelt en streekdracht. Het boek besluit met een op zich al interessante woordenlijst en een verantwoording.

Voor Cascadeleden aanbevolen? Dat is een autonoom te nemen beslissing, maar als u het boek bekijkt is aanschaf wel verleidelijk. En ‘value for money’. ISBN 90 8069 42 4x of  ISBN 978 90 80694 4 8.  Prijs Euro 27,50  Joost S.H. Gieskes

De brochure Staten, stinzen en stadshuizen in en rond Leeuwarden van Rita Mulder-Radetzky. Een uitgave van de Stichting Staten en Stinzen. De stichting heeft als doel de bekendheid van de staten, stinzen en stadshuizen in en rond Leeuwarden te vergroten. De brochure is een van de middelen, een ander is de website www.statenstinzen.nl.

De brochure biedt een korte historische inleiding, een kaartje van de locaties in en rond Leeuwarden, een korte bespreking van 10 staten en stinzen en 3 stadshuizen en sluit af met een kort stukje over de stichting zelf.

De publicatie is niet diepgravend, is ook niet de doelstelling, is wel een leuke kennismaking en zeer rijk geïllustreerd. In principe biedt de website dezelfde informatie en illustraties, maar een boekje en lekker bladeren heeft zo z’n eigen charme. En voor de prijs van xe2x82xac 1,50 hoeft u het niet te laten.

De brochure is te verkrijgen bij de meeste VVV’s, musea, staten, het Monumentensteunpunt en Historisch Centrum Leeuwarden.  JH

"Engels bloemhout" te Beeckestijn, foto Carla Oldenburger

In GROEN: Vakblad voor ruimte in stad en landschap staan in het zojuist uitgekomen Oktobernummer (JG. 62, nr.10) drie artikelen betreffende historisch groen.

Het eerste is getiteld Openbaar groen Bergeijk vraagt om nieuwe impuls van de hand van Edwin van Onna, en vraagt aandacht voor het Ploegpark en de overige tuinarchitectuur van Mien Ruys in Bergeijk. De schrijver en de gemeente zijn waarschijnlijk  nog niet op de hoogte van het zojuist gestarte Cascade-onderzoeksproject over de werken van Mien Ruys, onderwerp van studie van Leo den Dulk. Het artikel schreeuwt om aandacht voor deze 50 jaar oude, dus nu monumentwaardige tuinarchitectuur.

Het tweede artikel is getiteld Grote behoefte aan databank voor historische planten en is geschreven door Carla en Juliet Oldenburger. Zij vragen aandacht voor het opzetten van een database voor historische planten en noteren wat er de laatste jaren zoal aan dit onderzoek is gedaan.

Het derde artikel Historische moestuinen vertellen een nieuw verhaal, door Helmer Wieringa en Esther Kuiler, vertelt in vogelvlucht de ontwikkeling van het Project Historische Moestuinen, dat nu is afgerond met een handreiking en een verslag van het werkatelier (te downloaden op www.historischemoestuinen.nl ).  CO

Voor tuinhistorisch materiaal is het Weekblad BUITEN (1907-1936) is een gekende bron. De teksten zijn interessant, maar vooral de vele foto’s doen ’t ‘m.

In Het Geïllustreerd Tijdschrift in Nederland, Deel I, 1840-1945 door Prof. Dr. Joan Hemels en Drs. Renée Vegt lees ik de namen van veel medewerkers, o.a. L.A. Springer, D.F. Tersteeg, P. Westbroek, E.Th. Witte. De eerste jaargangen zijn van een meer praktische aard met o.a. artikelen over groente- en fruitteelt, over de siertuin, planten en bloemen, dieren. Maar ook over de sterren, fotografie, sport, het klimaat en de natuur in Indië. En tot slot ook beschrijvingen van onze koninklijke paleizen, landhuizen en hun tuinen en veel reisverhalen. In de loop van de jaren is er een verschuiving naar reportages over kastelen, kerken, musea en monumenten in binnen- en buitenland. In 1937 gaat BUITEN samen met het tijdschrift Het Landhuis (met dank aan Ad Weststrate van zeelandboek.nl voor de scan van deze info).

Nu kwam ik via zeelandboek.nl op www.weekbladbuiten.net . Via deze site zijn alle illustraties van de jaargangen 1910-1915, 1922-124, 1926, 1936 (totaal 8561 illustraties) beschikbaar. De andere jaargangen volgen nog en in 2007 zal een DVD met al dit materiaal beschikbaar komen.

Maar als gezegd, nu al via de website toegang tot het reeds gescande materiaal. Zoek met de naam van een plaats, landgoed, kasteel, tuin. Of klik op een jaargang en ga bladeren of klik Miniaturen en krijg een aantal bladen vol miniaturen. Na aanklikken van een miniatuur volgt de grotere afbeelding en daar waar van beschikbaar het bijschrift.

Maar kijk en zoek ook eens via zeelandboek.nl  met o.a. materiaal Nederland 1908 (volgens mij als die ANWB jubileumuitgave Ons Eigen Land)  JH